2026ರ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ನೊಬೆಲ್: ಅಣುಗಳ ‘ಕನ್ನಡಿ ರಹಸ್ಯ’ ಬಯಲು – ಹೆನ್ರಿ ಕಗನ್, ಕೆನ್ಸೊ ಸೋಯ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್: 2026ರ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಹೆನ್ರಿ ಬಿ. ಕಗನ್ (Henri B. Kagan) ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಕೆನ್ಸೊ ಸೋಯ್ (Kenso Soai) ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅಸಮ್ಮಿತ ಸಾವಯವ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ (asymmetric organic synthesis) ರೇಖಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ ಪರಿಣಾಮಗಳು (non-linear effects) ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ವೇಗವರ್ಧನೆ (autocatalysis) ಕುರಿತ ಮಹತ್ವದ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಇಬ್ಬರೂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ರಾಯಲ್ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಬುಧವಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಈ ವರ್ಷದ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ನೊಬೆಲ್ ಸಂಶೋಧನೆಯು ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಣುಗಳ ‘ಕನ್ನಡಿ ಚಿತ್ರ’ದ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಹೊಸ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದೆ. ಒಂದೇ ಅಣುವಿನ ಎರಡು ರೂಪಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳಂತೆ ಇರಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ‘ಕೈರಲ್’ (chiral) ಅಣುಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಣುಗಳ ‘ಕನ್ನಡಿ ಚಿತ್ರ’ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ? : ಮಾನವನ ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲ ಕೈಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ಒಂದರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಣುಗಳು ಎರಡು ಕನ್ನಡಿ-ಚಿತ್ರ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಜೀವಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅಣುಗಳು ಈ ಎರಡು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವುದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನೇ ಹೋಮೋಕೈರಾಲಿಟಿ (homochirality) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಗನ್ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. 1986ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಂದು ಕನ್ನಡಿ-ಚಿತ್ರ ರೂಪವು ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವಂತೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಅಸಮ್ಮಿತ ಸಾವಯವ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಮುನ್ನಡೆ ದೊರೆಯಿತು.
ನಂತರ ಕೆನ್ಸೊ ಸೋಯ್ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು. 1995ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕನ್ನಡಿ-ಚಿತ್ರ ರೂಪವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. 2003ರಲ್ಲಿ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಅಥವಾ ಜೀವಂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ಒಂದೇ ಕನ್ನಡಿ-ಚಿತ್ರ ರೂಪವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸ್ವಯಂ ವೇಗವರ್ಧಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.
ಔಷಧ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ : ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೇವಲ ಮೂಲಭೂತ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಔಷಧಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಅಣುಗಳ ಕನ್ನಡಿ-ಚಿತ್ರ ರೂಪಗಳು ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಒಂದು ರೂಪ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪ ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅಥವಾ ಅನಗತ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಣು ರೂಪವನ್ನು ಆಯ್ದು ತಯಾರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಔಷಧೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಕಗನ್ ಮತ್ತು ಸೋಯ್ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಔಷಧಗಳು, ಸುವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಪರಿಮಳದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಹಾಗೂ ಹೊಸ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ ಎಂದು ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
2026ರ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಮೊತ್ತ 12 ಮಿಲಿಯನ್ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಕ್ರೋನರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಕಗನ್ ಮತ್ತು ಸೋಯ್ ಈ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭವು ಡಿಸೆಂಬರ್ 10ರಂದು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ.
ಈ ಮೂಲಕ 2026ರ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ನೊಬೆಲ್ ಮೂಲಭೂತ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ.
