ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಹರಿಕಾರ- ಶಿಕ್ಷಣವಿಲ್ಲದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನೇ ಸೌರ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳನ್ನಾಗಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ಸಮಾಜ ಸೇವಕ ಇನ್ನಿಲ್ಲ
ನವದೆಹಲಿ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ, ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಐದು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದ ಖ್ಯಾತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಹಾಗೂ ಬೇರ್‌ಫೂಟ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸಂಜಿತ್ ‘ಬಂಕರ್’ ರಾಯ್ ಅವರು ನವೆಂಬರ್ 10ರ ಮಂಗಳವಾರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಅಜ್ಮೇರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಿಲೋನಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ 81 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.
ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸುಮಾರು 6.15ಕ್ಕೆ ಪತ್ನಿ ಹಾಗೂ ಖ್ಯಾತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಅರುಣಾ ರಾಯ್ ಮತ್ತು ಆಪ್ತರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದ ಅವರು, ತಾವು ಪ್ರೀತಿಸಿದ ತಿಲೋನಿಯಾ ನೆಲದಲ್ಲಿಯೇ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಮಂಗಳವಾರ ಸಂಜೆ 4 ಗಂಟೆಗೆ ತಿಲೋನಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ ಎಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ನಿಖಿಲ್ ಡೇ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
1972ರಲ್ಲಿ ಬೇರ್‌ಫೂಟ್ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪನೆ : ಸಂಜಿತ್ ಬಂಕರ್ ರಾಯ್ ಅವರು 1972ರಲ್ಲಿ ತಿಲೋನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ (Social Work and Research Centre) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದೇ ಸಂಸ್ಥೆ ಮುಂದೆ ‘ಬೇರ್‌ಫೂಟ್ ಕಾಲೇಜು’ ಎಂದೇ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಲ್ಲಿರುವ ಜ್ಞಾನ, ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡೇ ಗ್ರಾಮಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದು ಅವರ ಮೂಲ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು.
ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದವರೇ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲರು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅವರು ಸವಾಲು ಹಾಕಿದರು. ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಸೌರಶಕ್ತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿ, ತಮ್ಮ ಊರುಗಳಲ್ಲೇ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ವಿದೇಶಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ತಿಲೋನಿಯಾಗೆ ಬಂದು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು.
ಸೌರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಸೇವೆ : ಬೇರ್‌ಫೂಟ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕೇವಲ ಸೌರಶಕ್ತಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು, ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಜೀವನೋಪಾಯ, ಕರಕುಶಲ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಂತಹ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ದುಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ಕಾರಣ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನೂ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.
ಗ್ರಾಮಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೊರಗಿನ ತಜ್ಞರ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ; ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರೆ ಅವರೇ ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಬದಲಾವಣೆಯ ರೂವಾರಿಗಳಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಗ್ರಾಮ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಚಿಂತನೆ ಅವರ ಕಾರ್ಯದ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು.
ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದ ಸಾಧನೆ : ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಬಂಕರ್ ರಾಯ್ ಅವರಿಗೆ 1986ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತ್ತು. 2004ರಲ್ಲಿ ಟೈಲರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2005ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕೋಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವಗಳೂ ಸಂದಿದ್ದವು. 2010ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಟೈಮ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ ವಿಶ್ವದ 100 ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದರು.
ಬಂಕರ್ ರಾಯ್ ಅವರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಗಣ್ಯರು ಸಂತಾಪ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದ ಶಶಿ ತರೂರ್ ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಎಕ್ಸ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂತಾಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಜನರಿಗೆ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ದಾರಿ ತೋರಿದ ಅವರ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಬೇರ್‌ಫೂಟ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆಸಿದ ಸಾವಿರಾರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಧನೆಗಳು ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗಳಿಗೂ ಪರಿಚಯಿಸಲಿವೆ.
- ಲಸಿಕೆಯೇ ಜೀವ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕವಚ: ಲಸಿಕೆ ತಪ್ಪಿಸದಿರಲು ಜಾಗೃತಿ ಅಗತ್ಯ
- ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರಿಗೆ ಎಡಗೈಯಿಂದ ಅರ್ಜಿ ಬರೆದುಕೊಡುವ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮ..
- ‘ಪುಲಿಮುರುಗನ್’ ಹಿಂದಿನ ದೃಶ್ಯ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಶಾಜಿ ಕುಮಾರ್ ಇನ್ನಿಲ್ಲ
- ಗ್ರಾಮ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಕನಸಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬಿದ ಬಂಕರ್ ರಾಯ್ ನಿಧನ
- ಕೋಟೆನಗರಿ ದೀಪಾವಳಿಯ ಕಳೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕ್ವಾಟಿ..!
