ನವೆಂಬರ್ 9ರಂದು ಉರ್ದು ದಿನದ ಆಚರಣೆಯ ವಿಶೇಷ ವರದಿ: ಉರ್ದು ದಿನದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿಲ್ಲ, ಇಕ್ಬಾಲ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
✍ ಲೇಖನ : ಹಜರತಅಲಿ ಪ್ಯಾಟಿಮನಿ
ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ : ಭಾಷೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಸಂವಹನದ ಸಾಧನವಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವೂ ಹೌದು. ಇಂತಹ ಶ್ರೀಮಂತ ಭಾಷಾ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಉರ್ದು ಭಾಷೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ 9ರಂದು ವಿಶ್ವ ಉರ್ದು ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾನ್ ಕವಿ, ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಹಾಗೂ ಚಿಂತಕ ಅಲ್ಲಾಮಾ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಇಕ್ಬಾಲ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
2026ರ ನವೆಂಬರ್ 9ರಂದು ಇಕ್ಬಾಲ್ ಅವರ 149ನೇ ಜನ್ಮವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವೂ ಆಗಿದೆ. ಅವರು 1877ರ ನವೆಂಬರ್ 9ರಂದು ಇಂದಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಿಯಾಲ್ಕೋಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ‘ಪೂರ್ವದ ಕವಿ’ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ಇಕ್ಬಾಲ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾವ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಆತ್ಮಗೌರವ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಚಿಂತನೆ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರಿದರು.
‘ಸಾರೆ ಜಹಾಂ ಸೆ ಅಚ್ಚಾ ಹಿಂದೋಸ್ತಾನ್ ಹಮಾರಾ’ ಎಂಬ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಗೀತೆ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ‘ಬಾಂಗ್-ಎ-ದಾರಾ’, ‘ಬಾಲ್-ಎ-ಜಿಬ್ರೀಲ್’ ಸೇರಿದಂತೆ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಉರ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ.
ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಭಾಷೆ: ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಬಹುಭಾಷಾ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಉರ್ದು, ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಹಿಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಷಾ ಮೂಲ ಹೊಂದಿರುವ ಇದು ಪರ್ಷಿಯನ್, ಅರೇಬಿಕ್ ಹಾಗೂ ತುರ್ಕಿ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಮತ್ತು ಮೊಘಲರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ವೇಗ ದೊರೆಯಿತು. ನಸ್ತಾಲಿಕ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬಲದಿಂದ ಎಡಕ್ಕೆ ಬರೆಯುವ ಉರ್ದು, ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಗಜಲ್‌ಗಳ ಮಧುರತೆ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ: ಗಜಲ್, ಶಾಯರಿ, ನಜ್ಮ್, ಮರ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಉರ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರಗಳು. ಮಿರ್ಜಾ ಗಾಲಿಬ್, ಮಿರ್ ತಖಿ ಮಿರ್, ಫೈಜ್ ಅಹ್ಮದ್ ಫೈಜ್, ಹಾಲಿ ಮತ್ತು ಇಕ್ಬಾಲ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆ ಭಾಷೆಯ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪಸರಿಸಿದೆ. ಪ್ರೀತಿ, ವಿರಹ, ಪ್ರಕೃತಿ, ದೇಶಪ್ರೇಮ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಹಾಗೂ ಮಾನವೀಯತೆ ಉರ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜೀವಾಳವಾಗಿವೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಉರ್ದುವಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು: ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೀದರ್, ಕಲಬುರಗಿ, ವಿಜಯಪುರ, ರಾಯಚೂರು, ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉರ್ದು ಭಾಷೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಬಾರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಉರ್ದು ಉತ್ಸವ ಆಯೋಜಿಸುವ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಭಾಷೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಆಹಾರ, ಕಲೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೂ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಈ ಪ್ರಯತ್ನದ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸವಾಲು, ಹೊಸ ಅವಕಾಶ: ಉರ್ದು ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಯುನಿಕೋಡ್, ಇ-ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ಕಲಿಕಾ ವೇದಿಕೆಗಳು ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಉರ್ದುವನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉರ್ದು ಭಾಷಾ ಉತ್ತೇಜನ ಮಂಡಳಿಯೂ ಪ್ರಕಟಣೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾಷೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸುವುದು, ಉರ್ದು ಲಿಪಿಯ ಕಲಿಕೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು ಇನ್ನೂ ಸವಾಲಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
ಭಾಷೆ ಉಳಿದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ: ವಿಶ್ವ ಉರ್ದು ದಿನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಭಾಷೆಯ ಸಂಭ್ರಮವಲ್ಲ; ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ, ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಏಕತೆಯ ಸಂಕೇತವೂ ಹೌದು. ಉರ್ದು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಅದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸೇರಿದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪತ್ತು. ಭಾಷೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕೆಡವಿ, ಸೌಹಾರ್ದದ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಉರ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸೋಣ. ಭಾಷಾ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯೇ ಭಾರತದ ಶಕ್ತಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಷೆಯ ಗೌರವವೇ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹೆಮ್ಮೆ.
ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳಿಗೂ ಗೌರವ, ಎಲ್ಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೂ ಮಾನ್ಯತೆ ಎಂಬ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವಿಶ್ವ ಉರ್ದು ದಿನದ ಹಾರ್ದಿಕ ಶುಭಾಶಯಗಳು.
- ಗಜಲ್, ಶಾಯರಿ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸೊಬಗು: ಇಂದು ವಿಶ್ವ ಉರ್ದು ದಿನ
- ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಮರಳಲು ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಸಿದ್ಧತೆ: ಹೊಸ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗೆ ಅರ್ಜಿ!
- ಬೆಳ್ಳಂಬೆಳಗ್ಗೆ JCB ಘರ್ಜನೆ: ಸರ್ಕಾರಿ ಜಮೀನು ಒತ್ತುವರಿ ತೆರವಿಗೆ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತದ ಸಮರ
- ವಿಮಾನದ ಶೌಚಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ತು ಹೈಜಾಕ್ ಪತ್ರ: ವಿಮಾನ ತುರ್ತು ಭೂಸ್ಪರ್ಶ
- ಹಾಸನ ಡಿಸಿ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಲಂಚದ ವ್ಯವಹಾರ? ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಎಚ್‌ಡಿಕೆ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ
