ಕರ್ನಾಟಕದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಯಾದ ನೈಸ್ ರಸ್ತೆ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಎಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ನಡುವೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸುತ್ತಿನ ಮಹಾಸಂಗ್ರಾಮ ಭುಗಿಲೆದ್ದಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರ ಗಾಂಧಿ ಜಯಂತಿಯಿಂದ ಮಾದಾವರದಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಿಟಿವರೆಗಿನ ನೈಸ್ ಬಾಧಿತ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಖುದ್ದು ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ರೈತರ ಪರ ಬೃಹತ್ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುವುದಾಗಿ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಸೋಮವಾರ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್, ‘ನೈಸ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದು ನಾನಲ್ಲ, ಅಂದು ಸಿಎಂ ಆಗಿದ್ದ ಎಚ್.ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡರೇ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದು. ಒಪ್ಪಂದದ ಕಾಲಾವಧಿ ಮುಗಿಯುವ ಮುನ್ನ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಮೈಸೂರು, ರಾಮನಗರ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ ಜತೆಗೆ ನೈಸ್ ರಸ್ತೆಯೂ ಅಗತ್ಯವಿದೆ’ ಎಂದು ಡಿಸಿಎಂ ನೇರ ತಿರುಗೇಟು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
1995ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಚ್.ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನೈಸ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿತ್ತು. 111 ಕಿ.ಮೀ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ, 41 ಕಿ.ಮೀ ಪೆರಿಫೆರಲ್ ರಸ್ತೆ ಹಾಗೂ 5 ಟೌನ್‌ಶಿಪ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಯ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು 41 ಕಿ.ಮೀ ಪೆರಿಫೆರಲ್ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು 5 ಕಿ.ಮೀ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ ಮಾತ್ರ.
ನೈಸ್ ವಿರುದ್ಧದ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ದಂಧೆ ಆರೋಪವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಹಲವು ಬಾರಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿವೆ. 2006ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ‘ಸರ್ಕಾರವೇ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ’ ಎಂದು ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ 5 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿತ್ತು. ನೈಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು 20,000 ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 7,124 ಎಕರೆ ಜಮೀನು ಪಡೆದಿದ್ದು, ರೈತರ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಐಎಡಿಬಿಗೆ ₹360 ಕೋಟಿ ಪಾವತಿಸಿದೆ. ಟೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಹಿಂದೆ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ. ಜಮೀನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ರೈತರಿಗೆ ಬದಲಿ ನಿವೇಶನ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆಯು ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಮೋದನೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ನನೆಗುದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದೆ. ದೇವೇಗೌಡರ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನೈಸ್ ಹೂಡಿದ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ₹2 ಕೋಟಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದ್ದು, ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು ಇದನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಹಗರಣ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದು, ಹೊಸ ಕಾನೂನು ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಈ ಕಗ್ಗಂಟನ್ನು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಭಾಷಣಗಳಿಂದ ಬಗೆಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸಂತ್ರಸ್ತ ರೈತರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಕಾಪಾಡುವುದೇ ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
