ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದ ಶ್ರೀಮಂತ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ಪರಂಪರೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರೆತಿದೆ. UNESCO ವಿಶ್ವ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಟ್ಟಿಗೆ 2026ರಲ್ಲಿ ಐದು ಹೊಸ ನಮೂದುಗಳು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು Tentative List ಸಂಖ್ಯೆ 78ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. UNESCO ವಿಶ್ವ ಪಾರಂಪರಿಕ ಕೇಂದ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲೂ ಈ ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ.
ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಬಾಗ್ ಗುಹೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು, ಗಿನ್ನೋರ್ಗಢ ಕೋಟೆ, ಚಂಬಲ್ ಕಣಿವೆಯ ಬಟೇಶ್ವರ್–ಪಡಾವಳಿ–ಕಕರ್ಮಠ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಮೂಹ ಹಾಗೂ ಉದಯಗಿರಿ ಗುಹೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ‘The Sites of Satyagraha: The Emergence and Institutionalization of the Non-Violent Movement’ ಎಂಬ ಸರಣಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯೂ 2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 3ರಂದು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.
ಬಾಗ್ ಗುಹೆಗಳ ಬೌದ್ಧ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ: ಧಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾಗ್ ಗುಹೆಗಳು ಕ್ರಿ.ಶ. 4ರಿಂದ 6ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಬೌದ್ಧ ಶಿಲಾಕುಟೀರಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ರಾಜಸಭೆ, ಮೆರವಣಿಗೆ, ಸಂಗೀತಗಾರರು ಹಾಗೂ ಅಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಮುಖಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಅಜಂತಾ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಿನ್ನೋರ್ಗಢದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪರಂಪರೆ : ಸೀಹೋರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರತಪಾನಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಗಿನ್ನೋರ್ಗಢ ಕೋಟೆ ಗೊಂಡ್ ಸಮುದಾಯದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆ-ನಗರ ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಕೋಟೆ ವಿನ್ಯಾಸ, ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕೆರೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಗಳಂತಹ ಅಂಶಗಳು ಇದರ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಮುಖ ತಾಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಚಂಬಲ್ ಕಣಿವೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಮೂಹ : ಬಟೇಶ್ವರ್, ಪಡಾವಳಿ ಮತ್ತು ಕಕರ್ಮಠ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಮೂಹವು ಚಂಬಲ್ ಕಣಿವೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 8ರಿಂದ 11ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಈ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗರ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಬಟೇಶ್ವರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೇ 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಮೂಹವಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಗುಪ್ತರ ಯುಗದ ಉದಯಗಿರಿ ಗುಹೆಗಳು: ವಿದಿಶಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉದಯಗಿರಿ ಗುಹೆಗಳು ಗುಪ್ತರ ಕಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ಗುಹೆಗಳು, ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವರಾಹ ಶಿಲ್ಪ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಗುಪ್ತರ ಕಾಲದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ತಾಣ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.
ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ತಾಣಗಳ ಸರಣಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ : 2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 3ರಂದು UNESCO ಪಟ್ಟಿಗೆ ‘The Sites of Satyagraha’ ಎಂಬ ಸರಣಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯೂ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಚಳವಳಿಯ ಉದಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಸ್ಥೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸರಣಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ.
Tentative List ಎಂದರೇನು? : UNESCOಯ Tentative Listಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುವುದು ಯಾವುದೇ ತಾಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣ ವಿಶ್ವ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ದೊರೆತಿದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ World Heritage Listಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ದೇಶ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿರುವ ತಾಣಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಪಟ್ಟಿಯಿದು. ನಂತರ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ, ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು UNESCOಯ ನಿರ್ಧಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಹಂತಗಳ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಭಾರತವು ಪ್ರಸ್ತುತ UNESCO ವಿಶ್ವ ಪಾರಂಪರಿಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 45 ತಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ಪರಂಪರೆ ತಾಣಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇಶದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಾಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 78ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ.
ಈ ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳು ಭಾರತದ ಬೌದ್ಧ ಕಲೆ, ಗುಪ್ತರ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪರಂಪರೆ, ದೇವಾಲಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವ ಮುಂದಿನ ಹಂತಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿವೆ.
ಪ್ರತಿ ಹೊಸ ಅಪ್ಡೇಟ್ಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿರಿ 👉 ಇಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಲೈವ್ ಅಪ್ಡೇಟ್ಗಳನ್ನು ‘ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ’ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಓದಿರಿ.
