ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮೋಡ ಬಿತ್ತನೆ ಆರಂಭ: ಮಳೆಗಾಗಿ ಆಕಾಶದತ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಣ್ಣು; ₹28.52 ಕೋಟಿ ಮೋಡ ಬಿತ್ತನೆ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭ
ಬೆಂಗಳೂರು: ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ಜಲಕ್ಷಾಮದ ಆತಂಕದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಮೋಡ ಬಿತ್ತನೆ (Cloud Seeding) ಯೋಜನೆಗೆ ಶುಕ್ರವಾರ ಅಧಿಕೃತ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಎಚ್ಎಎಲ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಚಿವ ಎನ್. ಚಲುವರಾಯಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ಲಘು ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ ಹಾಗೂ ನಾಡಧ್ವಜ ತೋರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಎಚ್.ಕೆ. ಪಾಟೀಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಗಣ್ಯರು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯಗಳ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಜಲಾಶಯಗಳ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ.
ಸಚಿವ ಚಲುವರಾಯಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ವರ್ಷ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹವಾಗದಿದ್ದರೆ ಮುಂದಿನ ಜೂನ್ವರೆಗೆ ನೀರಿನ ಅಭಾವ ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ರೈತರ ಹಿತ ಹಾಗೂ ಭವಿಷ್ಯದ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮೋಡ ಬಿತ್ತನೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಮೋಡ ಬಿತ್ತನೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಸುಮಾರು 35% ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸಚಿವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
₹28.52 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಯೋಜನೆ : ಮೋಡ ಬಿತ್ತನೆ ಯೋಜನೆಗೆ ₹28.52 ಕೋಟಿ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತಿದ್ದು, ಈ ಮೊತ್ತ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿದೆ. ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆಯ ಕರ್ನಾಟಕ ನೀರಾವರಿ ನಿಗಮ ನಿಯಮಿತ (KNNL) ಹಾಗೂ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಕೇಂದ್ರ (KSNDMC) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಯೋಜನೆಯ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು Kyathi Climate Modification Consultants LLPಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರ ಎರಡು ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ. ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಸಮಿತಿ ಯೋಜನೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಿದ್ದು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಲಹಾ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸಮಿತಿ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಮೋಡಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಹಾಗೂ ಮೋಡ ಬಿತ್ತನೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಿದೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂಡವು ಪ್ರತಿ ಎರಡು ಗಂಟೆಗೊಮ್ಮೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಹವಾಮಾನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ.
ಹೇಗೆ ನಡೆಯಲಿದೆ ಮೋಡ ಬಿತ್ತನೆ? : ಮೋಡ ಬಿತ್ತನೆ ಎಂದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ತ ಮೋಡಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ. ಡಾಪ್ಲರ್ ರಾಡಾರ್ ಹಾಗೂ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಹವಾಮಾನ ದತ್ತಾಂಶದ ಮೂಲಕ ಮಳೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವ ಸೂಕ್ತ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಮೋಡಗಳ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಬಳಸುವ ಪದಾರ್ಥ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಯೋಜನಾ ವಿವರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮೋಡಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಡಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಮತ್ತು ತಂಪಾದ ಮೋಡಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ವರ್ ಅಯೋಡೈಡ್ ಬಳಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷ ವಿಮಾನದ ಮೂಲಕ ಸೂಕ್ತ ಮೋಡಗಳೊಳಗೆ ಈ ಕಣಗಳನ್ನು ಹರಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸೂಕ್ತ ಮೋಡಗಳಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ : ರಾಜ್ಯದ ನಾಲ್ಕು ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸುಮಾರು 60 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಯೋಜನೆ ನಡೆಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ವಿಮಾನ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದಲ್ಲ. ಮೋಡಗಳ ತೇವಾಂಶ, ಎತ್ತರ, ಗಾಳಿಯ ವೇಗ ಹಾಗೂ ಇತರ ಹವಾಮಾನ ಅಂಶಗಳು ಮೋಡ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸುಮಾರು 200 ಹಾರಾಟದ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ.
ಇದರ ನಡುವೆ, ₹28.5 ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಿರುವ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೂ ಎದ್ದಿವೆ. ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಟೆಂಡರ್ ವಿನಾಯಿತಿ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿಗಳು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಚಾಲನೆ ಮಾತ್ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4ರಂದು ನಡೆದಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯ ಜಲಕ್ಷಾಮವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯಗಳ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಮೋಡ ಬಿತ್ತನೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಮೋಡಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರಲಿದೆ.
ಪ್ರತಿ ಹೊಸ ಅಪ್ಡೇಟ್ಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿರಿ 👉 ಇಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಲೈವ್ ಅಪ್ಡೇಟ್ಗಳನ್ನು ‘ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ’ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಓದಿರಿ.
