ಬೆಂಗಳೂರು: ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಆಗಸ್ಟ್ 17ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಗ ದೇವತೆಗಳ ಆರಾಧನೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಹಬ್ಬವು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗೌರವ, ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ಸಾರುತ್ತದೆ. 2026ರ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಆಗಸ್ಟ್ 17ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಪಂಚಾಂಗ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ನಾಗಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯಂದು ನಾಗ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆ, ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾಗ ದೋಷ ಅಥವಾ ಕಾಳಸರ್ಪ ದೋಷಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತೊಂದರೆಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ.
ಆಗಸ್ಟ್ 17ರಂದು ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ : 2026ರ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಆಗಸ್ಟ್ 17, ಸೋಮವಾರ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಪಂಚಮಿ ತಿಥಿಯು ಆಗಸ್ಟ್ 16ರ ಸಂಜೆ ಸುಮಾರು 4.52ಕ್ಕೆ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಆಗಸ್ಟ್ 17ರ ಸಂಜೆ 5 ಗಂಟೆಗೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಲಿದೆ. ಪೂಜೆಯ ಶುಭ ಸಮಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದೆಹಲಿ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಆಗಸ್ಟ್ 17ರಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ 5.51ರಿಂದ 8.29ರವರೆಗೆ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಪೂಜಾ ಮುಹೂರ್ತವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಂಗದ ಸಮಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ನಾಗ ದೇವತೆಯ ಆರಾಧನೆಗೆ ವಿಶೇಷ ದಿನ : ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯಂದು ನಾಗ ದೇವತೆಯ ವಿಗ್ರಹ, ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ನಾಗಕಲ್ಲಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ, ಹೂವು, ಹಾಲು, ಹಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಇತರ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ನಾಗ ದೇವತೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಾಗ ದೇವತೆಗಳು ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. ಶಿವನ ಕೊರಳಲ್ಲಿ ನಾಗನಿರುವ ಕಾರಣ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯ ಆಚರಣೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಪ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂದೇಶ : ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸರ್ಪಗಳು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ಜೀವಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸುವುದು ಈ ಹಬ್ಬದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂದೇಶವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.
ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಗೂ ಮುನ್ನ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವರಿಂದ ಕೆಲವು ಸರ್ಪಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳೂ ವರದಿಯಾಗಿವೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವಾಗ ನಾಗ ದೇವತೆಯ ಆರಾಧನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕರುಣೆಗೂ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಶ್ರಾವಣ ಸೋಮವಾರದ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ : 2026ರಲ್ಲಿ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಸೋಮವಾರ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಶ್ರಾವಣ ಸೋಮವಾರದ ಆಚರಣೆಯೂ ಇದೇ ದಿನದೊಂದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಶಿವಭಕ್ತರಿಗೆ ಈ ದಿನ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ನಾಗಾರಾಧನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಶಿವನ ಆರಾಧನೆ, ಅಭಿಷೇಕ ಮತ್ತು ವ್ರತಗಳನ್ನು ಹಲವರು ಆಚರಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, 2026ರ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಆಗಸ್ಟ್ 17ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ನಾಗ ದೇವತೆಯ ಆರಾಧನೆ, ಕುಟುಂಬದ ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ಕುರಿತ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಹಾಗೂ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗೌರವ ಬೆಳೆಸುವ ದಿನವಾಗಿಯೂ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ.
ಗಮನಿಸಿ: ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಮುಹೂರ್ತದ ನಿಖರ ಸಮಯ ನಗರ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಂಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಂಗದ ಸಮಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಆಚರಣೆ ನಡೆಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
