SK Home Ad
Home ನಮ್ಮ ಜಿಲ್ಲೆ ಕೊಪ್ಪಳ ಅಗರಬತ್ತಿ ಮಾರಾಟದ ಬದುಕಿನಲ್ಲೂ ಆರದ ಗೀಗೀಪದದ ನಾದ: ದಾವಲಸಾಬ ಅತ್ತಾರರಿಗೆ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಅಗರಬತ್ತಿ ಮಾರಾಟದ ಬದುಕಿನಲ್ಲೂ ಆರದ ಗೀಗೀಪದದ ನಾದ: ದಾವಲಸಾಬ ಅತ್ತಾರರಿಗೆ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

0
59
ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜಾತ್ರೆಯಿಂದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿವರೆಗೆ; ಗೀಗೀಪದ ಕಲಾವಿದ ದಾವಲಸಾಬ ಅತ್ತಾರರ ಕಲಾ ಪಯಣ

ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಗರಬತ್ತಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಕಲೆ; ದಾವಲಸಾಬರ ಸಾಧನೆಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಮನ್ನಣೆ

ಸಂ.ಕ. ಸಮಾಚಾರ ಕುಷ್ಟಗಿ: ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಗರಬತ್ತಿಯ ಕಟ್ಟು, ಮತ್ತೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಕಲೆಯ ಕನಸು. ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಾಗಿ ಊರೂರು ಅಗರಬತ್ತಿ ಮಾರುತ್ತಲೇ, ಹೃದಯದೊಳಗೆ ಗೀಗೀಪದದ ಮಧುರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಕಲಾವಿದನೊಬ್ಬನ ಬದುಕು ಇಂದು ರಾಜ್ಯದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಆ ಕಲಾವಿದನೇ ಕುಷ್ಟಗಿ ತಾಲೂಕಿನ ಹಾಬಲಕಟ್ಟಿ ಗ್ರಾಮದ ದಾವಲಸಾಬ ಅತ್ತಾರ. ಬದುಕಿನ ಬಡತನ ಅವರ ಕಲಾಸಿರಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕುಗ್ಗಿಸಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಜಾನಪದ ಕಲೆಯ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ ಅವರ ನಿಷ್ಠೆಗೆ ಇದೀಗ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಗೌರವ ಒಲಿದಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರಾಗಿರುವ ದಾವಲಸಾಬ ಅತ್ತಾರ ಅವರು ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಲಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುವುದು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಸಂದ ಗೌರವವಲ್ಲ; ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಚಾರದ ಹಂಗಿಲ್ಲದೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಜನಪದ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಂದ ಮನ್ನಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಕಲೆಯೇ ಮನೆತನದ ಉಸಿರು : ದಾವಲಸಾಬ ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಜಾನಪದ ಕಲೆ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಕಲಿತ ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಅದು ರಕ್ತಗತವಾಗಿ ಬಂದ ಪರಂಪರೆ. ತಂದೆ ಮಹಿಬೂಬಸಾಬ ಅವರು ಮೊಹರಂ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಅಜ್ಜ ಬಯಲಾಟ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ತಂದೆಯ ಹಾಡು, ಅಜ್ಜನ ಕಲಾಸೇವೆ ಕಂಡು ಬೆಳೆದ ದಾವಲಸಾಬ ಅವರಲ್ಲಿಯೂ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಆಸಕ್ತಿ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದಿತ್ತು.

ತಾಯಿ ಮಹಿಬೂಬಿ ಮತ್ತು ತಂದೆ ಮಹಿಬೂಬಸಾಬ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರು, 16ರಿಂದ 18ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಗೀಗೀಪದ ಹಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು 20ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟಗಿ ಭೀಮಾಂಬಿಕಾ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ ಅವರ ಕಲಾ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಹೊಸ ವೇಗ ದೊರೆಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 35ರಿಂದ 40 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗೀಗೀಪದ ಗಾಯನದ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ರಂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಮೂರು ಜನರ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಅರಳುವ ಗೀಗೀಪದ : ಗೀಗೀಪದ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಹಾಡಲ್ಲ; ಅದೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆ. ಒಬ್ಬ ಕಲಾವಿದ ಡಪ್ಪು ಬಾರಿಸುತ್ತಾ ಮುಖ್ಯ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದರೆ, ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಶ್ರುತಿ ಮತ್ತು ಕಾಳ ಹಿಡಿದು ಹಿಮ್ಮೇಳ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮೂವರ ಸಮನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ‘ಗೀಗೀ ಅರೆ ಹಾ ಜೀ ಜೀ’ ಎಂಬ ಲಯಬದ್ಧ ಗಾಯನ ಶೈಲಿ ಕೇಳುಗರನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಈ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯಷ್ಟೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದುಕಿನ ನೀತಿ, ತತ್ವ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಸಂದೇಶಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ, ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು, ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ನಾಯಕರ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ಕುರಿತು ಹಾಡುಗಳು ಗೀಗೀಪದಗಳ ಮೂಲಕ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಲುಪಿವೆ.

ಅಕ್ಷರಜ್ಞಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆಯೇ ಬಲವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಜನರಿಗೆ ಇತಿಹಾಸ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಚಾರ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದವು. ದಾವಲಸಾಬ ಅವರ ಗಾಯನದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಪರಂಪರೆಯ ಸೊಗಡು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜಾತ್ರೆಯಿಂದ ಸರ್ಕಾರಿ ಉತ್ಸವಗಳವರೆಗೆ : ಇಟಗಿ ಭೀಮಾಂಬಿಕಾ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಅವರ ಕಲಾ ಪಯಣ ಹಳ್ಳಿಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಹಾಬಲಕಟ್ಟಿ, ಬಾದಿಮನಾಳ, ಯರಗೇರಿ, ಗರೇಬಾಳ, ರಾಂಪುರ, ಹನುಮಸಾಗರ, ದುಗ್ಗಲದೋಣಿ, ನಿಲೋಗಲ್, ಮಾರಿಕಲ್ಲ, ಮಾಲಗಿತ್ತಿ ಹಾಗೂ ಹೊಸಳ್ಳಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಗ್ರಾಮಗಳ ಜಾತ್ರೆ, ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ತಮ್ಮದೇ ತಂಡವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡಿದ ದಾವಲಸಾಬ, ಜಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ಉರುಸುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದವರೆಗೂ ಹಾಡಿ ಜನರನ್ನು ರಂಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಧಾರವಾಡ, ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ವತಿಯಿಂದ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಾಗವಹಿಸಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಹೀಗೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಸರ್ಕಾರಿ ಉತ್ಸವಗಳವರೆಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ಅವರು, ವಿವಿಧ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಸನ್ಮಾನ, ಗೌರವ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಚಾರದ ಭರಾಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಮೂಲ ಸೊಗಡು:ಜಾನಪದ ಕಲೆಯ ಇಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿರುವ ದಾವಲಸಾಬ ಅವರ ಮನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನೋವಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಗೀಗೀಪದಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ತತ್ವ, ನೀತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಜೀವನಾನುಭವಗಳು ಇಂದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಆತಂಕ.

“ಈಗೀಗ ಗೀಗೀಪದಗಳು ಎಲ್ಲಾ ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿವೆ. ಹಾಸ್ಯ ಇರಬೇಕೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿ ಹಾಡುವುದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಬೇಸರವಾಗುತ್ತದೆ. ಗೀಗೀಪದಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಜನಪದ ಸೊಗಡನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ನೋವುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಅವರು ವಿಷಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡಿನ ತಂಡ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಿನ ತಂಡಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಗೀಗೀಪದಗಳ ಪೈಪೋಟಿಯೇ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈಭವವಾಗಿತ್ತು. ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಉತ್ತರ, ವಾದ-ಪ್ರತಿವಾದಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಡುಗಳು ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆದರೂ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸಮಯ ಸರಿದದ್ದೇ ತಿಳಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸತ್ವ, ಭಾಷೆಯ ಸೊಗಡು ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಅನುಭವಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನವಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಪ್ರಚಾರದ ಪೈಪೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಜನಪದದ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಕಳವಳ ಮೂಡಿಸಿದೆ.

ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಲೆಯ ಆರಾಧನೆ:ಮುಸ್ಲಿಂ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಬೆಳೆದ ದಾವಲಸಾಬ ಅವರು ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯ ಸಂದೇಶ ಸಾರುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಭಜನೆ, ಗೀಗೀಪದ ಮತ್ತು ಲಾವಣಿ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಅವರು, ಜಾನಪದಕ್ಕೆ ಧರ್ಮದ ಗಡಿಗಳಿಲ್ಲ ಅದು ಎಲ್ಲರ ಬದುಕಿನ ಭಾವನೆಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬುದನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಲೆಯ ಮೂಲಕವೇ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸುಮಾರು 55ರ ಹರೆಯದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಆಸಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಅಗರಬತ್ತಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಆಹ್ವಾನ ಬಂದಾಗ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ತೆರಳಿ ತಮ್ಮ ಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಲೆಯನ್ನೇ ವೃತ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪತ್ತು ಗಳಿಸದಿದ್ದರೂ, ಜನರ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿರುವುದು ಅವರ ಬದುಕಿನ ನಿಜವಾದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವದಾಚೆಗೂ ಉಳಿಯಬೇಕಿದೆ ಜಾನಪದ ಪರಂಪರೆ: ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ನಂತರ ಇದೀಗ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೂ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುವುದು ದಾವಲಸಾಬ ಅತ್ತಾರ ಅವರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಲಾಸೇವೆಗೆ ಸಂದ ಮಹತ್ವದ ಮನ್ನಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸದಸ್ಯರಾದ ಡಾ. ಜೀವನ್‌ಸಾಬ್ ವಾಲಿಕಾರ್ ಬಿನ್ನಾಳ ಅವರು ದಾವಲಸಾಬ ಅತ್ತಾರ ಹಾಗೂ ಶಿವಲಿಂಗಪ್ಪ ಅವರಿಗೆ ಅಭಿನಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ ದಾವಲಸಾಬ ಅವರ ಸಾಧನೆಯ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಡಗಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಗೀಗೀಪದದ ಮೂಲ ಸೊಗಡು, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದರಲ್ಲಿದೆ.

ಅಗರಬತ್ತಿ ಮಾರಾಟದ ಸರಳ ಬದುಕಿನ ನಡುವೆ ಡಪ್ಪಿನ ನಾದವನ್ನು ಮರೆಯದೆ, ಬಡತನದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿಯೂ ಕಲೆಯ ಬೆಳಕನ್ನು ಆರದಂತೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ದಾವಲಸಾಬ ಅತ್ತಾರ ಅವರ ಬದುಕು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕಲಾವಿದರ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿ. ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅವರ ಕಲಾ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಗೌರವದ ಗರಿಯಾಗಲಿ; ಹಾಬಲಕಟ್ಟಿಯ ಈ ಜಾನಪದ ಕೋಗಿಲೆಯ ಗೀಗೀಪದದ ಧ್ವನಿ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೂ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿರಲಿ.