ನವದೆಹಲಿ: ದೇಶದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಯುಪಿಐ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ. ₹2,000ವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ನೇರವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಲಿ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇದೇ ನಿಯಮ ರೂಪೇ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಅರ್ಹ ಪಾವತಿಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಖರೀದಿ ಮಾಡುವಾಗ, ಬಿಲ್ ಪಾವತಿಸುವಾಗ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವಾಗ ಯುಪಿಐ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲವಿತ್ತು. ಇದೀಗ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯಿಂದ ಆ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ತೆರೆ ಬಿದ್ದಿದೆ.
₹2,000ವರೆಗೆ ‘ನೋ ಚಾರ್ಜ್’: ₹2,000 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಅಥವಾ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒದಗಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಶುಲ್ಕ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಮೇಲೂ ನೇರ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ಅಂದರೆ, ₹100, ₹500, ₹1,000 ಅಥವಾ ₹2,000 ಮೊತ್ತದ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ವಹಿವಾಟಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ರೂಪೇ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ಗೂ ಅನ್ವಯ: ಯುಪಿಐ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ರೂಪೇ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಅರ್ಹ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೂ ಶುಲ್ಕ ವಿನಾಯಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ. ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಈ ರೀತಿಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯವು Payment and Settlement Systems Act, 2007ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಶುಲ್ಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ Section 10A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಪಾವತಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಪಾವತಿದಾರ ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಸಿಸ್ಟಂ ಪ್ರೊವೈಡರ್ ನೇರ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು ಇದೆ.
₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾವತಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ಇದೆಯೇ?: ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಬಹುದಾದರೂ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ‘ಇಷ್ಟು ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ’ ಎಂಬ ಅಂತಿಮ ದರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಅಂದರೆ, ₹2,000 ಮೀರಿದ ವಹಿವಾಟು ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವುದೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ, ವಿಧಿಸಿದರೆ ಅದರ ಪ್ರಮಾಣ ಎಷ್ಟು ಮತ್ತು ಯಾರಿಂದ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿರ್ಧಾರ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯ ₹2,000ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿಲ್ಲ.
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಇದರ ಅರ್ಥವೇನು?: ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ದಿನನಿತ್ಯದ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಯುಪಿಐ ಬಳಸುವವರಿಗೆ ಈ ನಿಯಮ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಚಹಾ-ತಿಂಡಿ, ದಿನಸಿ, ಸಣ್ಣ ಖರೀದಿ, ಪ್ರಯಾಣ ವೆಚ್ಚ, ಅಂಗಡಿ ಪಾವತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ₹2,000 ಒಳಗಿನ ಅನೇಕ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಜನರು ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕವೇ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ‘₹2,000ವರೆಗೆ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿ—ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲ’ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ನೀಡಲಿದೆ.
