ನೇಪಾಳದ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಶ್ವಾನಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ: ಸಾಕು ನಾಯಿಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಬೀದಿನಾಯಿಗಳಿಗೂ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ – ಹೂವು, ತಿಲಕ, ಭೋಜನದೊಂದಿಗೆ ಕುಕುರ್ ತಿಹಾರ್ ಆಚರಣೆ!
ಕಾಠ್ಮಂಡು: ಮನುಷ್ಯನ ಅತ್ಯಂತ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸಂಗಾತಿ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಬ್ಬ ‘ಕುಕುರ್ ತಿಹಾರ್’ ಅನ್ನು ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 8ರಂದು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ತಿಹಾರ್ ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಈ ದಿನ ಸಾಕು ನಾಯಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬೀದಿನಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಶ್ವಾನಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲ ನಾಯಿಗಳಿಗೂ ವಿಶೇಷ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಚೆಂಡು ಹೂವಿನ ಹಾರ ಹಾಕಿ, ಹಣೆಗೆ ಕೆಂಪು ತಿಲಕವಿಟ್ಟು, ರುಚಿಕರವಾದ ಆಹಾರ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಕೃತಜ್ಞತೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಮನ ದ್ವಾರಪಾಲಕರು ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ : ಕುಕುರ್ ತಿಹಾರ್ ಆಚರಣೆಯ ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಹಿಂದೂ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನಾಯಿಗಳು ಸಾವಿನ ದೇವರಾದ ಯಮರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. ಯಮಲೋಕದ ದ್ವಾರವನ್ನು ಶ್ಯಾಮ ಮತ್ತು ಸಬಲ ಎಂಬ ಎರಡು ನಾಯಿಗಳು ಕಾಯುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು ಶುಭಕರ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆ ಈ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ನಾಯಿಯ ನಿಷ್ಠೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಪಾಂಡವರ ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಸಾಗಿದ ನಾಯಿಯ ಕಥೆ ನಿಷ್ಠೆ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಜೀವಿಗಳ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನಾಯಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಗೌರವವನ್ನು ಕುಕುರ್ ತಿಹಾರ್ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಹೂವಿನ ಹಾರ, ತಿಲಕ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಆಹಾರ : ಈ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಚೆಂಡು ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು ತಿಲಕವಿಟ್ಟು, ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ಮೊಟ್ಟೆ, ಮಾಂಸ ಅಥವಾ ಇತರ ವಿಶೇಷ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಿರುವ ನಾಯಿಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಬೀದಿನಾಯಿಗಳಿಗೂ ಆಹಾರ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸುವುದು ಈ ಹಬ್ಬದ ವಿಶೇಷತೆ.
ನೇಪಾಳದ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಆಚರಣೆಗೆ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಅಪರಾಧ ಪತ್ತೆ, ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಪತ್ತೆ, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಶ್ವಾನಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡಿ, ಹೂವಿನ ಹಾರ ಹಾಕಿ ಗೌರವಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
2026ರಲ್ಲಿ ತಿಹಾರ್ ಹಬ್ಬದ ವಿಶೇಷ ದಿನಾಂಕ : ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ 2026ರ ತಿಹಾರ್ ಹಬ್ಬ ನವೆಂಬರ್ 7ರಿಂದ 11ರವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ವರ್ಷದ ಚಂದ್ರಮಾನ ತಿಥಿಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ ಕುಕುರ್ ತಿಹಾರ್ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 8ರಂದು ಯಮಪಂಚಕದ ಮೂರನೇ ದಿನ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮೇಯರ್ನಿಂದ ನೇಪಾಳಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಶುಭಾಶಯ : ಕುಕುರ್ ತಿಹಾರ್ ಆಚರಣೆಯ ಸಂಭ್ರಮ ನೇಪಾಳದ ಗಡಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ನೇಪಾಳಿ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹರಡಿದೆ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಮೇಯರ್ ಜೋಹ್ರಾನ್ ಕ್ವಾಮೆ ಮಮ್ದಾನಿ ಅವರು ನೇಪಾಳಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಶುಭಾಶಯ ಕೋರಿ, “ತಿಹಾರ್ ಕೋ ಹಾರ್ದಿಕ್ ಶುಭಕಾಮನಾ” ಎಂಬ ನೇಪಾಳಿ ಶುಭಾಶಯ ಸಂದೇಶ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆಗೆ ದೀಪ ಬೆಳಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಭಾಯಿ ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿಯರ ಬಾಂಧವ್ಯ ಆಚರಿಸುವ ನೇಪಾಳಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಶಾಂತಿ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮತನದ ಭಾವನೆ ದೊರೆಯಲಿ ಎಂದು ಅವರು ಹಾರೈಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂದೇಶವು ತಿಹಾರ್ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದ್ದು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕುಕುರ್ ತಿಹಾರ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ.
ನೇಪಾಳದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಗೊಂಡ ನಾಯಿಗಳು, ಅವುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಜನರು ಹಾಗೂ ಪೊಲೀಸ್ ಶ್ವಾನಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಗೌರವದ ದೃಶ್ಯಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಸಾರುವ ಕುಕುರ್ ತಿಹಾರ್ ಮಾನವೀಯತೆಯ ಸುಂದರ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿದೆ.
- ಸಾಕು ನಾಯಿಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಬೀದಿನಾಯಿಗಳಿಗೂ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ: ಕುಕುರ್ ತಿಹಾರ್ ವಿಶೇಷತೆ
- ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಮನೆಗೆ ‘ಮಾಡರ್ನ್ ಕವಿ’ ಮಂಜ ರೀ-ಎಂಟ್ರಿ: ದೀಪಾವಳಿಗೆ ಖಾರ ಕೊಟ್ಟ ಕಿಚ್ಚ!
- ನಕ್ಸಲ್ ಮುಕ್ತ ಬಸ್ತಾರ್ನಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಿಸಲಿರುವ ಮೋದಿ
- ಪ್ರಥಮ ಪಿಯುಸಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ
- STEM : ಕಂಠಪಾಠಕ್ಕೆ ವಿದಾಯ, ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ಕಲಿಕೆಗೆ ಮುನ್ನುಡಿ!






















