ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ದಿನದ ವಿಶೇಷ ವರದಿ : ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ದಿನವನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ದಿನವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿಲ್ಲ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗಳು 1969 ರ ಮೊದಲ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂದೇಶದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29 ರ ದಿನವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ದಿನವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
✍ ಲೇಖನ : ಮಹೇಶ್ ಎಸ್. ಹಿರೇಗೌಡರ್ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ (ಆಫೀಸ್ ಬರ್ತ್ಸ್ ಕೋ-ವರ್ಕಿಂಗ್ ಸ್ಪೇಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು)
ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ : ಇಂದು (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ದಿನ. ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಜನರ ಸಂವಹನ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ದಿನವಿದು. 1969ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29ರಂದು ಅಮೆರಿಕದ ಎರಡು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ARPANET ಮೂಲಕ ಮೊದಲ ಸಂದೇಶ ರವಾನೆಯಾಯಿತು. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗೆ 2026ರಲ್ಲಿ 57 ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ.
‘LOGIN’ ಕಳುಹಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನ – ತಲುಪಿದ್ದು ‘LO’ ಮಾತ್ರ! : ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಘಟನೆಯೆಂದರೆ ಮೊದಲ ಸಂದೇಶದ ಕಥೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ (UCLA) ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿತ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ‘LOGIN’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ಸಂಶೋಧಕರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. UCLAಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್ ಕ್ಲೈನ್‌ರಾಕ್ ಅವರ ತಂಡದ ಪದವೀಧರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಚಾರ್ಲಿ ಕ್ಲೈನ್ ಈ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಟೈಪ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಆದರೆ ‘L’ ಮತ್ತು ‘O’ ಅಕ್ಷರಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ ಬಳಿಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಸಂದೇಶವಾಗಿ ದಾಖಲಾದದ್ದು ‘LO’ ಎಂಬ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳು ಮಾತ್ರ . ತಾಂತ್ರಿಕ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳದ ಈ ಸಂದೇಶವೇ ಮುಂದೆ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮಹಾನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು
ARPANET ಎಂದರೇನು? ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯಿತು? : ARPANET ಎಂದರೆ Advanced Research Projects Agency Network. ಅಮೆರಿಕದ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿ (ARPA) ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಈ ಜಾಲವು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. 1969ರಲ್ಲಿ UCLA ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕದ ಬಳಿಕ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಾಂಟಾ ಬಾರ್ಬರಾ ಮತ್ತು ಯೂಟಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೂ ಈ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡವು.
1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇಮೇಲ್‌ನಂತಹ ಸೇವೆಗಳು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡವು. 1983ರಲ್ಲಿ TCP/IP ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಟಿಮ್ ಬರ್ನರ್ಸ್-ಲೀ ಅವರು ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ವೆಬ್ (WWW) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದರು.
ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ವೆಬ್ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ: ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಜಾಲಗಳ ಜಾಲವಾಗಿದ್ದು, ವೆಬ್ ಅದರ ಮೂಲಕ ವೆಬ್‌ಪುಟಗಳು ಮತ್ತು ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ನೆರವಾಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ಮಹತ್ವ : ಇಂದು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿ ಹುಡುಕುವ ಸಾಧನವಲ್ಲ. ಆನ್‌ಲೈನ್ ಶಿಕ್ಷಣ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ, ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್, ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳು, ದೂರವೈದ್ಯಕೀಯ, ವಿಡಿಯೊ ಕರೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೂ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದು, ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಇದರ ಬಳಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ದುರುಪಯೋಗ, ತಪ್ಪು ಸುದ್ದಿ, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯಸನದಂತಹ ಸವಾಲುಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬಲವಾದ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಬಳಕೆ, ಎರಡು ಹಂತದ ದೃಢೀಕರಣ, ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ತೆರೆಯದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಸುದ್ದಿಯ ಮೂಲವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
2026ರ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ದಿನದ ಸಂದೇಶ : ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ದಿನವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಬಳಕೆಯನ್ನೂ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. 1969ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪ್ರಯತ್ನ ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಸಂಪರ್ಕಿತ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆಯಲಿವೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಸಮಾಜದ ಮುಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
‘LO’ ಎಂಬ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಸಂಪರ್ಕದ ಕಥೆ, ಇಂದು ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಒಂದೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಸೆಯುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಮರೆಯದಿರುವುದೇ ಈ ದಿನದ ನಿಜವಾದ ಆಶಯ.
ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಂದೇಶ ಬದಲಿಸಿದ ಜಗತ್ತು: ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ಗೆ 57 ವರ್ಷಗಳ ಪಯಣ
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ದಿನವನ್ನು ಯಾವಾಗ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? 🔻
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ದಿನವನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29 ರಂದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ದಿನವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿಲ್ಲ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗಳು 1969 ರ ಮೊದಲ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂದೇಶದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29 ರ ದಿನವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ದಿನವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ಮೊದಲ ಸಂದೇಶ ಯಾವುದು? ಅದು ಏಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ? 🔻
ಮೊದಲ ಸಂದೇಶವಾಗಿ ‘LO’ ಎಂಬ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ‘LOGIN’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ‘L’ ಮತ್ತು ‘O’ ಅಕ್ಷರಗಳು ತಲುಪಿದ ಬಳಿಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು. ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡಚಣೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಈ ಘಟನೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಇತಿಹಾಸದ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಯಿತು.
ARPANET ಎಂದರೇನು? 🔻
ARPANET ಎಂಬುದು ಅಮೆರಿಕದ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಆರಂಭಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಜಾಲವಾಗಿದೆ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಇದು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಮುಂದೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು.
ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ವೆಬ್ (WWW) ಒಂದೇ ಆಗಿವೆಯೇ? 🔻
ಇಲ್ಲ. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಎನ್ನುವುದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡಿರುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಜಾಲಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ವೆಬ್ (WWW) ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ವೆಬ್‌ಪುಟಗಳು, ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಲಿಂಕ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ನೆರವಾಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ವೆಬ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಹಲವು ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಸುವಾಗ ಯಾವ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು? 🔻
ಬಲವಾದ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು. ಸಾಧ್ಯವಾದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹಂತದ ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಅಪರಿಚಿತ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು, ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಸಂದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನಕಲಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಸುದ್ದಿಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಇಲ್ಲದ ಬದುಕು ಊಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?
1969ರಲ್ಲಿ ‘LO’ ಎಂಬ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಸಂಪರ್ಕದ ಪ್ರಯತ್ನ ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಜನರನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬೆಸೆಯುವ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಅಪಾರ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿದೆ. ಆದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸದುಪಯೋಗದಷ್ಟೇ ಅದರ ಸುರಕ್ಷಿತ ಬಳಕೆಯೂ ಮುಖ್ಯ. “ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ನಮ್ಮನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಿ, ನಮ್ಮ ವಿವೇಚನೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಿಸಲಿ.” ಎಂಬ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೆಳೆಸೋಣ, ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯೋಣ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸೋಣ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮಾನವ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಬಳಸೋಣ. : – ಮಹೇಶ್ ಎಸ್. ಹಿರೇಗೌಡರ್
