ನಾದಬ್ರಹ್ಮ ‘ದೇಸಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಕೇತ’ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಪೇಟೆಂಟ್ ಗರಿ

ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಂಸಲೇಖ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗ: ದೇಸಿ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ (Staff Notation System) ಸರಳ ಸಂಕೇತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಬೆಂಗಳೂರು: ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಖ್ಯಾತ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತ ಚಿಂತಕ ಹಂಸಲೇಖ ಅವರ ಹೊಸ ‘ದೇಸಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಕೇತ’ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪೇಟೆಂಟ್ ದೊರೆತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಗೀತವನ್ನು ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸುವ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಂಸಲೇಖ ಅವರ ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಇದೀಗ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.

ಹಂಸಲೇಖ ಈ ಕುರಿತಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾನದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ಅಥವಾ ದೇಸಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸರಳೀಕೃತ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಂಕೇತ (Staff Notation) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಸ ಸಂಕೇತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ದೇಸಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ : ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತದ ಸ್ವರ, ಲಯ, ಅವಧಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಂಕೇತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Staff Notation System) ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಾದ ಸ್ವರ, ರಾಗ, ತಾಳ ಹಾಗೂ ಗಮಕಗಳಂತಹ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಗಮಕ, ಸ್ವರಗಳ ನಡುವಿನ ಚಲನೆ ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ವರಭೇದಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುವುದು ಸಂಗೀತ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದ ಗಮಕಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಕೇತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಹಿಂದೆಯೂ ನಡೆದಿವೆ.

ಹಂಸಲೇಖ ಅವರ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉದ್ದೇಶವೂ ದೇಸಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸರಳ ಹಾಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೂ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಕೇತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ : ಹಂಸಲೇಖ ಅವರು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಕೇತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಈ ಎರಡೂ ಸಂಕೇತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪ್ರಬಂಧದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ದೇಸಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳ ಕುರಿತು ಹಂಸಲೇಖ ಅವರು ನಡೆಸಿರುವ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಹಕಾರಿ? : ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇವಲ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯುವ ಪರಂಪರೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಸಂಗೀತದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಗೀತದ ಸಂಕೇತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಲಿಕೆ, ಸಂಯೋಜನೆ, ದಾಖಲಾತಿ ಹಾಗೂ ಮರುನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಗುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸಂಗೀತ ಸಂಕೇತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದು ಸಂಗೀತವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ, ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಂಸಲೇಖ ಅವರ ‘ದೇಸಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಕೇತ’ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಳ ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಹಾಗೂ ಗೀತರಚನೆಕಾರರಾಗಿ ದಶಕಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಂಸಲೇಖ ಅವರು ಇದೀಗ ಸಂಗೀತ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕವೂ ಹೊಸ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿರುವುದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತಾಸಕ್ತರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.

• ನಾದಬ್ರಹ್ಮ ‘ದೇಸಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಕೇತ’ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಪೇಟೆಂಟ್ ಗರಿ
• ಹಂಪಿಯಲ್ಲಿ ದುರಂತ: ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿ-ಮಗಳು ನಾಪತ್ತೆ
• ಲಂಚ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಸರ್ವೇಯರ್‌ಗಳು ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಬಲೆಗೆ
• ‘ಪುಷ್ಕರಣಿ ಉಳಿಸಿ’ ಹೋರಾಟ : ಹಳೆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೈ ಅಲರ್ಟ್
• ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ: ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕ-ತಂಗಿಯರ ಶವ ಪತ್ತೆ – ತಂದೆ ನಾಪತ್ತೆ