ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರಣ್ಯ ಹುತಾತ್ಮರ ದಿನ: ಕಾಡು, ವನ್ಯಜೀವಿ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಲಿದಾನಗೈದ ಹಸಿರು ಸೈನಿಕರಿಗೆ ನಮನ

ಅರಣ್ಯ ಹುತಾತ್ಮರ ದಿನ : ಪ್ರಕೃತಿ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಜೀವವನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಿದವರಿಗೆ ನಮನ – ಅರಣ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ‘ಹಸಿರು ಸೈನಿಕರಿಗೆ’ ಗೌರವ, ಹುತಾತ್ಮರ ತ್ಯಾಗ ಸ್ಮರಣೆ

ನವದೆಹಲಿ: ದೇಶದ ಅರಣ್ಯ, ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತಿನ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ಜೀವ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಅರಣ್ಯ ಕಾವಲುಗಾರರು ಹಾಗೂ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ಭಾರತವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರಣ್ಯ ಹುತಾತ್ಮರ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅರಣ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು, ಅಕ್ರಮ ಬೇಟೆ, ಮರಗಳ ಅಕ್ರಮ ಕಡಿತ ಹಾಗೂ ಇತರ ಅಪಾಯಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಈ ದಿನ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ.

ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ರ ದಿನಾಂಕಕ್ಕೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಬಂಧವೂ ಇದೆ. 1730ರಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಖೇಜರ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅಮೃತಾ ದೇವಿ ಬಿಷ್ಣೋಯಿ ಸೇರಿದಂತೆ 363 ಬಿಷ್ಣೋಯಿಗಳು ಖೇಜ್ರಿ ಮರಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರು ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆ. ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮರಗಳನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ನಿಂತ ಈ ತ್ಯಾಗವು ನಂತರದ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಈ ಪರಂಪರೆಯ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವೇ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ರಂದು ಅರಣ್ಯ ಹುತಾತ್ಮರನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸೇವೆ ಹಾಗೂ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದೇಶದ ವಿವಿಧೆಡೆ ಸ್ಮರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.

ಭಾರತದ ಅರಣ್ಯ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮಹತ್ವ : ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳೂ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಭಾರತ ಅರಣ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ ವರದಿ–2023 (ISFR 2023) ಪ್ರಕಾರ ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ 8,27,357 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ., ಅಂದರೆ ದೇಶದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದ ಶೇ.25.17. ಇದರಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ 7,15,343 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ಅಥವಾ ಶೇ.21.76, ಮರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ 1,12,014 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ಅಥವಾ ಶೇ.3.41 ಇದೆ. 2021ರ ವರದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒಟ್ಟು ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ 1,445 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.

ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ ಅರಣ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಜೋರಾಂ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಒಟ್ಟು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಒಡಿಶಾ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಏರಿಕೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು : ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಸಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವ ಭೂಪೇಂದ್ರ ಯಾದವ್ ಅವರು ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸುವ ಕುರಿತು ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು.

ಅರಣ್ಯ ಗಡಿಗಳ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಬನ್ ಸಂಗ್ರಹದ ಅಂದಾಜು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನೆರವಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಯಾದವ್ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಅರಣ್ಯ ಬೆಂಕಿ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಅರಣ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅರಣ್ಯ ಬೆಂಕಿ ಕುರಿತ ಸಮೀಪ-ನೈಜ ಸಮಯದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಸ್ಮರಣೆ ಅಲ್ಲ : ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರಣ್ಯ ಹುತಾತ್ಮರ ದಿನವು ಕೇವಲ ಬಲಿದಾನಗೈದವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ದಿನವಲ್ಲ. ಅರಣ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು, ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ಈ ದಿನ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಅಮೃತಾ ದೇವಿ ಬಿಷ್ಣೋಯಿ ಮತ್ತು ಖೇಜರ್ಲಿಯ 363 ಬಿಷ್ಣೋಯಿಗಳ ತ್ಯಾಗದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಸ್ಪೂರ್ತಿ, ಇಂದು ಅರಣ್ಯ ಕಾವಲುಗಾರರು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಕರ್ತವ್ಯನಿಷ್ಠೆಯಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಕಾಡುಗಳು ಉಳಿದರೆ ಮಾತ್ರ ವನ್ಯಜೀವಿ, ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳು, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪರಿಸರ ಭದ್ರತೆ ಉಳಿಯಲಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಜೀವವನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಈ ‘ಹಸಿರು ಸೈನಿಕರ’ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ದಿನವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರಣ್ಯ ಹುತಾತ್ಮರ ದಿನಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ.

ಪ್ರತಿ ಹೊಸ ಅಪ್‌ಡೇಟ್‌ಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿರಿ 👉 ಇಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಲೈವ್ ಅಪ್‌ಡೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ‘ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ’ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಓದಿರಿ.