35 ವರ್ಷಗಳ ವಿರಾಮದ ಬಳಿಕ 60ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಂಗಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ್ದ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಪ್ರತಿಭೆ ಇಂದಿರಾ ನಾಯರ್ ನಿಧನ; 75ರಲ್ಲೂ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನ
ಸಂ.ಕ.ಸಮಾಚಾರ ಮೈಸೂರು: ಮೈಸೂರು ರಂಗಭೂಮಿಯ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದೆ, ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದ್ದ ಇಂದಿರಾ ನಾಯರ್ ಅವರು ಇಂದು (ಆಗಸ್ಟ್ 28) ಬೆಳಗ್ಗೆ ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ 76 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ನಿಧನದಿಂದ ಮೈಸೂರು ರಂಗಭೂಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶೋಕದ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.
1950ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 4ರಂದು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಪಿ. ಕೃಷ್ಣನ್ ಹಾಗೂ ಗಿರಿಜಾ ಕೃಷ್ಣನ್ ದಂಪತಿಯ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಇಂದಿರಾ ನಾಯರ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮೂಲತಃ ಕೇರಳದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂನದ್ದು. ತಂದೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣ ಬಾಲ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿತ್ತು. ಏಳು ಮಂದಿ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರ ದೊಡ್ಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಾತಾವರಣದ ನಡುವೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ, AIISHನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ : ಕುಟುಂಬ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಕಿಂಗ್ ಕಾನ್ವೆಂಟ್, ಜೆ.ಎಸ್.ಎಸ್. ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಣಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. 1967ರಿಂದ 1970ರವರೆಗೆ ಮೈಸೂರಿನ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಚ್ ಅಂಡ್ ಹಿಯರಿಂಗ್ (AIISH)ನಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಾಮೆಡಿಕಲ್ ಕೋರ್ಸ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.
ನಂತರ ಇದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಮಾತು ಮತ್ತು ಶ್ರವಣ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 1996ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆದರೂ, ನಂತರವೂ ಸುಮಾರು 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅರೆಕಾಲಿಕ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದರು.
ಕಲೆಯತ್ತ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಆಸಕ್ತಿ : ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಕಲೆಯತ್ತ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಇಂದಿರಾ ನಾಯರ್ ಅವರು ಆಸ್ಥಾನ ವಿದುಷಿ ಡಾ. ಕೆ. ವೆಂಕಟಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ ಹಾಗೂ ವಿದುಷಿ ನಂದಿನಿ ಈಶ್ವರ್ ಅವರ ಬಳಿ ಭರತನಾಟ್ಯ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಅಂತರ್ಕಾಲೇಜು ನಾಟಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ಮೂಲಕ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅವರು, ಡಾ. ನಾ. ರತ್ನ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ರಂಗಗುರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಿಂದ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಶಿಸ್ತು, ಸಮಯಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದರು.
ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಸಮತೆಂತೋ’ ರಂಗತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ಅವರು, ಜಿ.ಬಿ. ಜೋಶಿಯವರ ‘ಕದಡಿದ ನೀರು’ ನಾಟಕದ ಮೂಲಕ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ರಂಗಪಯಣ ಆರಂಭಿಸಿದರು. 1967ರಿಂದ 1974ರವರೆಗೆ ‘ಸ್ವಪ್ನ ವಾಸವದತ್ತ’, ‘ಸೋಲಿಗರ ಸಿದ್ದ’, ‘ಬಹದ್ದೂರ್ ಗಂಡು’, ‘ಇಲಿ ಬೋನು’, ‘ಮೃಚ್ಛಕಟಿಕ’ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು.
‘ವಂಶವೃಕ್ಷ’ ಮೂಲಕ ಸಿನಿಮಾರಂಗ ಪ್ರವೇಶ : ರಂಗಭೂಮಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಇಂದಿರಾ ನಾಯರ್ ತಮ್ಮ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದ್ದರು. ಬಿ.ವಿ. ಕಾರಂತ ನಿರ್ದೇಶನದ ‘ವಂಶವೃಕ್ಷ’ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ 1972ರಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾರಂಗಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರು. ಮುಂದೆ ‘ರಂಗನಾಯಕಿ’, ‘ಐರಾವತ’, ‘ಪೆಪೆ’, ‘ಅವಲಕ್ಕಿ ಪವಲಕ್ಕಿ’, ‘ಗ್ರಾಮಾಯಣ’, ‘ಜೋಡಿ ಕಡಗ’* ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಮಲಯಾಳಂನ *‘ಕುರುಪ್’, ‘ಎಂಡೆ ಉಮ್ಮಾಂಡೆ ಪೇರು’, ‘ಉರಿಯಾಟ್’ ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಟಿಸಿದ್ದರು.
35 ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ 60ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಂಗಕ್ಕೆ ಪುನರಾಗಮನ : ಇಂದಿರಾ ನಾಯರ್ ಅವರ ಕಲಾ ಬದುಕಿನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಧ್ಯಾಯವೆಂದರೆ ಅವರ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಪುನರಾಗಮನ. 1974ರಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾದ ಬಳಿಕ ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಪೋಷಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು ಸುಮಾರು 35 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರಂಗಭೂಮಿಯಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದಿದ್ದರು.
2010ರಲ್ಲಿ ಪತಿಯ ನಿಧನದ ಬಳಿಕ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ತಮ್ಮ 60ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಮರಳಿದರು. ಡಾ. ನಾ. ರತ್ನ ಅವರು ಅವರಿಗಾಗಿ ಬರೆದುಕೊಟ್ಟ ‘ಕಾಯಿಲೆ ಖಯಾಲಿ’ ನಾಟಕದ ಮೂಲಕ 2011ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ರಂಗ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು.
ಇದಾದ ಬಳಿಕ ಸುಮಾರು 15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಅಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನಗೆದ್ದರು.
‘ರುಡಾಲಿ’ಯ ಶನಿಚರಿ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ನಾಟಕದವರೆಗೆ : ಇಂದಿರಾ ನಾಯರ್ ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಂಭೀರ ಹಾಗೂ ಜೀವನದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ್ದರು. ಮಹಾಶ್ವೇತಾ ದೇವಿಯವರ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ರಾಮೇಶ್ವರಿ ವರ್ಮ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ‘ರುಡಾಲಿ’ ನಾಟಕದ ಶನಿಚರಿ ಪಾತ್ರ, ‘ಮಾದ್ರಿ ಚಿತೆ’ಯ ಮಾದ್ರಿ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ‘ಭೂತಗಳು’ ನಾಟಕದ ತಾಯಿ ಪಾತ್ರಗಳು ಅವರ ಅಭಿನಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ ‘ಅಂಧ ಗಾಂಧಾರ’, ‘ಉರಿಯೊಳಗಣ ಪರಿ’, ‘ಹುಲಿಯ ನೆರಳು’, ‘ಬಿಲದ ಹಾದಿ’, ‘ಬೆಟ್ಟದರಸು’, ‘ಸೊನಾಟ’, ‘ಕಾಕ್ಟೇಲ್ ಪಾರ್ಟಿ’, ‘ಬೇರಿಲ್ಲದವರು’, ‘ಸ್ತ್ರೀ ಸಂಭ್ರಮ’ ಸೇರಿದಂತೆ 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು.
ತಮ್ಮ 75ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಕಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ಅವರು, ಕಮಲಾ ದಾಸ್ ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಡಾ. ಶ್ರೀಪಾದ ಭಟ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ‘ನೀರ್ಮಾದಳ ಹೂವಿನೊಂದಿಗೆ’ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ನಾಟಕವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದರು.
ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಭಿನಯ ; ಕಿರುಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಇಂದಿರಾ ನಾಯರ್ ತಮ್ಮ ಅಭಿನಯ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದರು. ‘ಸಂಕೋಲೆ’, ‘ಅಪ್ಪ’, ‘ಪೂಜೆ’, ‘ಕಪ್ಪು ಹಂಸ’ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕನ್ನಡ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮಲಯಾಳಂನ ‘ಕಡಲಾಸ್ ಪೂಕ್ಕಳ್’ ಕಿರುಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು.
‘ಕಡಲಾಸ್ ಪೂಕ್ಕಳ್’ ಚಿತ್ರದ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಮೈಸೂರು ಫಿಲಂ ಫೆಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಕೇರಳ ಫಿಲಂ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ‘B+’ ಗ್ರೇಡ್ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ‘ಗ್ಲೋಬಲ್ ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್ ರೈಟ್ಸ್’ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೂ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದರು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ಪಾತ್ರದ ನೈಜತೆ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯದ ಆತ್ಮತೃಪ್ತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಇಂದಿರಾ ನಾಯರ್, ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ವಯಸ್ಸು ಎಂದಿಗೂ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಮೂಲಕವೇ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು.
35 ವರ್ಷಗಳ ವಿರಾಮದ ಬಳಿಕ 60ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಮರಳಿ, 75ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಅವರ ಕಲಾ ಬದುಕು, “ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಗೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಹಂಗಿಲ್ಲ” ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಜೀವಂತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.





















