ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಕೋಪ ಬರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದರೂ, ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ದೊಡ್ಡ ಶತ್ರು ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ನಾವು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಬೇಕಾದರೆ ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು (Anger Management) ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ ನಮ್ಮ ಏಕಾಗ್ರತೆ (Concentration) ತಪ್ಪುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಏರುಪೇರಾಗಿ ದೈಹಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ, ಇದನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ನಾವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೂರ ಹೋಗುವುದು ಅಥವಾ 1 ರಿಂದ 100 ರವರೆಗೆ ಎಣಿಸುವಂತಹ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಈ ಕ್ಷಣಿಕ ಕೋಪವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಯೋಗ ತಜ್ಞರು ‘ಮುಷ್ಟಿ ಮುದ್ರೆ’ಯನ್ನು (Mushti Mudra) ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು, ಮೊದಲು ಸುಖಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಎರಡೂ ಕೈಗಳ ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು ಉಂಗುರದ ಬೆರಳಿನ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿ. ಈ ಮುಷ್ಟಿಗಳನ್ನು ಮೊಣಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿ, ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಆಳವಾದ ಉಸಿರನ್ನು (Deep Breathing) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಇದನ್ನು ದಿನಕ್ಕೆ 3 ಬಾರಿ 15 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಆತಂಕ (Stress & Anxiety) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಮನಸ್ಸು ನಿರಾಳವಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಮಿದುಳಿನ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೋಪವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿ (Mental Peace) ಪಡೆಯಲು ಇರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಅದ್ಭುತ ಕಲೆ ಎಂದರೆ ‘ಧ್ಯಾನ’ (Meditation). ಧ್ಯಾನವು ಕೇವಲ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ, ಇದು ನಮ್ಮ ಅಂತರಂಗದ ಅರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಮತೋಲನವನ್ನು (Emotional Balance) ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ. ರಕ್ತದೊತ್ತಡವನ್ನು (Blood Pressure) ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿದ್ರಾಹೀನತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು (Insomnia) ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಧ್ಯಾನ ರಾಮಬಾಣದಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ನೀವು ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಬಯಸಿದರೆ, ಗದ್ದಲವಿಲ್ಲದ ಶಾಂತ ಸ್ಥಳವನ್ನು (Quiet Place) ಆರಿಸಿ, ಬೆನ್ನು ನೇರ ಮಾಡಿ ಆರಾಮವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ನಿಮ್ಮ ಉಸಿರಾಟದ (Breathing) ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಮನ ಹರಿಸಿ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಬರುವುದು ಸಹಜ, ಅವುಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹೋಗದೆ ಮತ್ತೆ ನಿಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಉಸಿರಾಟದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಸಿ. ಆನಾಪಾನಸತಿ, ಮಂತ್ರ ಧ್ಯಾನ ಅಥವಾ ಮೈಂಡ್ಫುಲ್ನೆಸ್ನಂತಹ (Mindfulness) ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.
ಹೊಸಬರು ಧ್ಯಾನವನ್ನು ದಿನದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಮಯವಾದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಸಂಜೆ ಖಾಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 5 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಕ್ರಮೇಣ ಅದನ್ನು 15 ರಿಂದ 20 ನಿಮಿಷಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಪ್ರತಿದಿನ ಇದನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಅಲೆದಾಡಿದರೂ ಬೇಸರ ಪಡಬೇಡಿ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
