SK Home Ad
Home ಸುದ್ದಿ ದೇಶ ಸುಸ್ಥಿರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಇಂದು ಜಾಗತಿಕ ಕರೆ

ಸುಸ್ಥಿರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಇಂದು ಜಾಗತಿಕ ಕರೆ

0
39
ಮೀನುಗಾರರ ಬದುಕು, ಜಲಮೂಲಗಳ ಆರೋಗ್ಯವೇ ನೀಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಶಕ್ತಿ

ಇಂದು ವಿಶ್ವ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ದಿನ : ಸುಸ್ಥಿರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಮೀನುಗಾರರ ಬದುಕಿಗೆ ಗೌರವ – ‘ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಜನರ ಸಬಲೀಕರಣ’ ಸಂದೇಶ

ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ : ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರ ಸಮುದಾಯದ ಜೀವನಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುವ ವಿಶ್ವ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ದಿನವನ್ನು ಇಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಮುದ್ರ, ನದಿ, ಕೆರೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಜಲಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಮೀನುಗಾರರು ಹಾಗೂ ಮೀನು ಸಾಕಾಣಿಕೆದಾರರ ಪರಿಶ್ರಮವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಈ ದಿನದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

2026ರ ವಿಶ್ವ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ದಿನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ (FAO) ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ILO) ಜಂಟಿಯಾಗಿ “Empowering People for Change: Advancing Decent Work in Fisheries and Aquaculture, Particularly for Youth and Women” ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸಿವೆ.

ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಜನರನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುವಜನರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಜಲಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೌರವಯುತ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಈ ವರ್ಷದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.

ವಿಶ್ವ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ದಿನದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ : ವಿಶ್ವ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ದಿನದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ 1997ರ ನವೆಂಬರ್ 21ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಹತ್ವದ ಸಭೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವದ 18 ದೇಶಗಳ ಮೀನುಗಾರರು ಮತ್ತು ಮೀನು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಈ ದಿನ ಒಗ್ಗೂಡಿ World Forum of Fish Harvesters & Fish Workers ವೇದಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದರು.

ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ವೇದಿಕೆ (World Fisheries Forum) ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ದೊರೆಯಿತು. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು, ಜಲಚರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಕುರಿತು ಘೋಷಣೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ 21ರಂದು ವಿಶ್ವ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅತಿಯಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಜಲಮೂಲಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯ, ಮೀನುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಾಶ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೀನುಗಾರರ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

2026ರ ಸಂದೇಶ – ಯುವಜನರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಗೌರವಯುತ ಉದ್ಯೋಗ : ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವುದು, ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಸಾಗಣೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅನೇಕರು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು, ಸಮರ್ಪಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಕೊರತೆ, ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಯುವಜನರಿಗೆ ತರಬೇತಿ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಹಣಕಾಸು ನೆರವು ಹಾಗೂ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯಬೇಕಿದೆ.

2026ರ FAO–ILO ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಕೆಲಸದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾಗೂ ಯುವಜನರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರ – ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ : ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ಮೀನು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ 2025ರ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಮೀನು ಉತ್ಪಾದನೆ 2013–14ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 96 ಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳಿದ್ದರೆ, 2024–25ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 195 ಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮೀನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮೀನು ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಜಲಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ. ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೀನು ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ದೇಶದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ, ಪೌಷ್ಟಿಕತೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಗಳಿಕೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮತ್ಸ್ಯ ಸಂಪದ ಯೋಜನೆ (PMMSY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಶೀತಲ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಮೀನು ಸಾಗಣೆ ವಾಹನಗಳು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರರ ಜೀವನೋಪಾಯ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ವಿವಿಧ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. 2025ರ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ 730 ಶೀತಲ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಐಸ್ ಘಟಕಗಳು, 26,348 ಮೀನು ಸಾಗಣೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ 6,410 ಮೀನು ಮಾರಾಟ ಮಳಿಗೆಗಳಂತಹ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೀನುಗಾರರ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸವಾಲುಗಳು : ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸಾವಿರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಜೀವನೋಪಾಯವಾಗಿದೆ. ಮೀನುಗಾರರು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಮೀನು ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಒಣಮೀನು ತಯಾರಿಕೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಸಾಗಣೆ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳ ತೀವ್ರತೆ, ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಅಪಾಯ, ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚ, ಮೀನುಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯಲ್ಲಿನ ಏರಿಳಿತ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಗಳ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿವೆ. ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ತೆರಳುವ ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಾಧನಗಳು, ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆ, ತುರ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ವಿಮಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೀನುಗಾರರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಮೀನು ಮಾರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿದರದ ಸಾಲ, ತರಬೇತಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹಾಗೂ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ನೆರವು ದೊರೆತರೆ ಅವರ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಜಲಚರ ಸಂಪತ್ತಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಏಕೆ ಅಗತ್ಯ? : ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಜಲಮೂಲಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಅತಿಯಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ನಿಷೇಧಿತ ಬಲೆಗಳ ಬಳಕೆ, ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮಾಲಿನ್ಯ ಹಾಗೂ ಮೀನುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಾಶದಿಂದ ಜಲಚರ ವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಸುಸ್ಥಿರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಎಂದರೆ ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೂ ಮೀನು ಸಂಪತ್ತು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಬಳಸುವುದು. ಮೀನುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮ ಪಾಲನೆ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಬಲೆಗಳ ಬಳಕೆ, ಜಲಮೂಲಗಳ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಮೀನು ಸಾಕಾಣಿಕೆ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮಗಳಾಗಿವೆ.

ನೀಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಅವಕಾಶಗಳು : ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಧಿಸುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೇ ನೀಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆ (Blue Economy). ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಜಲಕೃಷಿ, ಸಮುದ್ರ ಸಾರಿಗೆ, ಕರಾವಳಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಸಂಶೋಧನೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.

ಭಾರತದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಕೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ರಫ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ. ಯುವಜನರು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು.

ವಿಶ್ವ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ದಿನವು ಮೀನುಗಾರರ ಪರಿಶ್ರಮವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಜಲಚರ ಸಂಪತ್ತಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಮೀನುಗಾರರ ಬದುಕಿಗೆ ಭದ್ರತೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಯುವಜನರಿಗೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ, ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಬಲಗೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭವಿಷ್ಯ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೀನುಗಾರರ ಸಮೃದ್ಧ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜಲಮೂಲಗಳೇ ನಮ್ಮ ನೀಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ.