ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಚಿಂತನೆ

ಫೇಸ್‌ಬುಕ್, ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ಗೆ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಯ ಕಡಿತ? ಐಟಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 79 ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಚಿಂತನೆ

ನವದೆಹಲಿ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿರುವ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಫೇಸ್‌ಬುಕ್, ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ನಂತಹ ವೇದಿಕೆಗಳು ಬಳಕೆದಾರರ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ, ತಮ್ಮ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಯಾವ ವಿಷಯ ಯಾರಿಗೆ ಕಾಣಬೇಕು, ಯಾವುದು ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ತಲುಪಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನೂ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆಯ (IT Act) ಸೆಕ್ಷನ್ 79ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ‘ಸೇಫ್ ಹಾರ್ಬರ್’ ಅಥವಾ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರದ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.

ಇತ್ತಿಚಿನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿಫಾರಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವಿಷಯಗಳ ಶ್ರೇಯಾಂಕ, ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೂಲಕ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಲುಪುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳನ್ನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕೇವಲ ತಟಸ್ಥ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸರ್ಕಾರದ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ವೇದಿಕೆಗಳು ಸಂಪಾದಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಏನಿದು ಸೆಕ್ಷನ್ 79ರ ‘ಸೇಫ್ ಹಾರ್ಬರ್’ ರಕ್ಷಣೆ? : 2000ನೇ ಸಾಲಿನ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 79ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಬಳಕೆದಾರರು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಷರತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಬಳಕೆದಾರರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪೋಸ್ಟ್, ವಿಡಿಯೊ ಅಥವಾ ಕಾಮೆಂಟ್‌ಗೆ ವೇದಿಕೆಯೇ ನೇರ ಹೊಣೆಗಾರನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಈ ರಕ್ಷಣೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನಾಯಿತಿಯಲ್ಲ. ಕಾನೂನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾನ್ಯ ಸೂಚನೆಯ ನಂತರ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ವಿಷಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕದಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ವೇದಿಕೆಯೇ ನೆರವಾದರೆ ಈ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳೇ ಸರ್ಕಾರದ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಕಾರಣ : ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವ ವಿಡಿಯೊಗಳು, ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಹೀಗಿರುವಾಗ, ವೇದಿಕೆಗಳು ಕೇವಲ ಬಳಕೆದಾರರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರವಾನಿಸುವ ವಾಹಕಗಳಲ್ಲ, ಯಾವ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿಯೂ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರವಿದೆ ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ, ಬಳಕೆದಾರರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ವಿಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ಕೇವಲ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬರಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಪೀರ್-ಟು-ಪೀರ್ ಸಂದೇಶ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನೂ ಸರ್ಕಾರ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

ಡೀಪ್‌ಫೇಕ್, ಖಾಸಗಿ ಚಿತ್ರಗಳ ದುರ್ಬಳಕೆಗೂ ತ್ವರಿತ ಪರಿಹಾರ? : ಸೇಫ್ ಹಾರ್ಬರ್ ರಕ್ಷಣೆಯ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ಡೀಪ್‌ಫೇಕ್ ವಿಡಿಯೊಗಳು ಹಾಗೂ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಖಾಸಗಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೊಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸರ್ಕಾರ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಂತಹ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿಸಲು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ದೂರು, ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದ ಅಗತ್ಯ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆಯುವುದು ವಿಳಂಬವಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಸಂತ್ರಸ್ತರು ನೇರವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳನ್ನೇ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ವಿಷಯ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯೂ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಆಗಬಹುದೇ? : ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾದರೂ, ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕುರಿತು ಆತಂಕಗಳೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಕಾನೂನು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಭೀತಿಯಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಕಂಪನಿಗಳು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾದ ಟೀಕೆ, ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನೂ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂಬುದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕಳವಳವಾಗಿದೆ.

ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಫ್ರೀಡಂ ಫೌಂಡೇಶನ್ (IFF), ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ವಾಚ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಹಿಂದೆ ಐಟಿ ನಿಯಮಗಳ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳ ಕುರಿತು ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದವು. ಅತಿಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಸ್ವಯಂ-ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಶಿಪ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನೂ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದವು.

ಇನ್ನೂ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿಲ್ಲ : ಸದ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿವೆ. ಸೆಕ್ಷನ್ 79ರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೇದಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ, 2000ಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು, ಉದ್ಯಮ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪಾಲುದಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೂ ಅಗತ್ಯವಾಗಲಿದೆ. ಸಂಸತ್ತಿನ ಅನುಮೋದನೆಯೂ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಆನ್‌ಲೈನ್ ವೇದಿಕೆಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ಮಕ್ಕಳ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಡೀಪ್‌ಫೇಕ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಚರ್ಚೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.

• ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ರೈತರ ‘ಜೈಲ್ ಭರೋ’ ಚಳವಳಿ ವೇಳೆ ರೈತ ಅಸ್ವಸ್ಥ
• ಹಂಗಾರಕಟ್ಟೆ ಮಠಕ್ಕೆ ಬೀಗ ಹಾಕಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಪರಾರಿ : ಭಕ್ತರಿಂದ ದೂರು
• ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಚಿಂತನೆ
• ಬಳ್ಳಾರಿ ಆರ್‌ಟಿಓ ಕಚೇರಿ ಮೇಲೆ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ದಾಳಿ
• ದೀಪಾವಳಿ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ರ‍್ಯಾಲಿಗಳ ಅಡ್ಡಿ: ದೇಶಾದ್ಯಂತ ‘ಧಿಕ್ಕಾರ ದಿವಸ್’ ಆಚರಣೆಗೆ CAIT ಎಚ್ಚರಿಕೆ