ನವೆಂಬರ್ 21 ವಿಶ್ವ ದೂರದರ್ಶನ ದಿನ: ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲೂ ಮಾಹಿತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿಯ ಪ್ರಬಲ ಮಾಧ್ಯಮದ ವಿಶೇಷ ವರದಿ
ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ : ಜಗತ್ತಿನ ಆಗುಹೋಗುಗಳನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಜನರ ಮನೆಬಾಗಿಲಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ದೂರದರ್ಶನವು ಸಂವಹನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಸುದ್ದಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಮನರಂಜನೆ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಕ್ರೀಡೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ 21ರಂದು ವಿಶ್ವ ದೂರದರ್ಶನ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಶ್ವ ದೂರದರ್ಶನ ದಿನದ ಇತಿಹಾಸ : 1996ರ ನವೆಂಬರ್ 21 ಮತ್ತು 22ರಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಿಶ್ವ ದೂರದರ್ಶನ ವೇದಿಕೆ (World Television Forum) ನಡೆಯಿತು. ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು, ದೂರದರ್ಶನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ತಜ್ಞರು ಸಭೆ ಸೇರಿ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ದೂರದರ್ಶನ ಬೀರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಭಾವ, ಜಾಗತಿಕ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಹಕಾರದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದರು.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ 1996ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 17ರಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು ನಿರ್ಣಯ 51/205ರ ಮೂಲಕ ನವೆಂಬರ್ 21ನ್ನು ವಿಶ್ವ ದೂರದರ್ಶನ ದಿನವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಸಂಘರ್ಷಗಳು, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದಂತಹ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನದ ಬೆಳವಣಿಗೆ : ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರದ ಪ್ರಯಾಣ 1959ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15ರಂದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪ್ರಸಾರದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಸಾರ ಲಭ್ಯವಿತ್ತು. 1965ರಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ಪ್ರಸಾರ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. 1976ರಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನವು ಆಕಾಶವಾಣಿಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಇಲಾಖೆಯಾಯಿತು.
1975–76ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರಸಾರ ಪ್ರಯೋಗವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿತು. 1982ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ಪ್ರಸಾರ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ನೇರ ಪ್ರಸಾರವು ಬಣ್ಣದ ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲೂ ದೂರದರ್ಶನದ ಮಹತ್ವ : ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಒಟಿಟಿ ವೇದಿಕೆಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ ದೂರದರ್ಶನ ತನ್ನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕೃಷಿ ಮಾಹಿತಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಜಾಗೃತಿ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು, ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ.
2026ರ ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪತ್ರಿಕಾ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅನಲಾಗ್ನಿಂದ ಡಿಜಿಟಲ್, ಉಪಗ್ರಹ, ಡಿಟಿಎಚ್ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಸಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳತ್ತ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿ ಆರಂಭಿಸಿರುವ WAVES ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಯು 2026ರ ನವೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು 1.6 ಕೋಟಿ ನೋಂದಾಯಿತ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೂರದರ್ಶನದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರಸಾರ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೊಸ ವೀಕ್ಷಕ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿವೆ.
ಆದರೆ, ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ, ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಪಾತದ ವಿಷಯಗಳ ಪ್ರಸರಣವೂ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಿಖರತೆ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ದೂರದರ್ಶನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ವಿಶ್ವ ದೂರದರ್ಶನ ದಿನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ದಿನವಲ್ಲ, ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮದ ಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ದಿನವಾಗಿದೆ.
- ಮನೆಮನೆಯಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯವರೆಗೆ: ದೂರದರ್ಶನದ ಸಂವಹನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಇಂದು ವಿಶ್ವ ಗೌರವನವೆಂಬರ್ 21 ವಿಶ್ವ ದೂರದರ್ಶನ ದಿನ: ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲೂ ಮಾಹಿತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು… Read more: ಮನೆಮನೆಯಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯವರೆಗೆ: ದೂರದರ್ಶನದ ಸಂವಹನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಇಂದು ವಿಶ್ವ ಗೌರವ
- 7 ದಶಕಗಳ ಗಣಿತದ ಸವಾಲಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆದಶಕಗಳ ಹಳೆಯ ಗಣಿತದ ಕಗ್ಗಂಟು ಬಿಡಿಸಿದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಗಣಿತಜ್ಞೆ ನೀನಾ ಗುಪ್ತಾಗೆ ರಾಮಾನುಜನ್,… Read more: 7 ದಶಕಗಳ ಗಣಿತದ ಸವಾಲಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ
- ಬಸವಣ್ಣನವರ ಅವಹೇಳನ ಮಾಡಿದವರನ್ನು ಬಿಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇಲ್ಲದಾವಣಗೆರೆ: ರಾಜ್ಯದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಕುರಿತು ಅವಹೇಳನಕಾರಿ ಬರಹ ಹಾಗೂ ಸಂದರ್ಶನ… Read more: ಬಸವಣ್ಣನವರ ಅವಹೇಳನ ಮಾಡಿದವರನ್ನು ಬಿಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇಲ್ಲ
- ಹೊತ್ತಿ ಉರಿದ ರಾಜಹಂಸ ಬಸ್: ಕೂದಲೆಳೆಯ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿದ ಭಾರೀ ದುರಂತಚಿತ್ರದುರ್ಗ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 48ರಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಹಂಸ ಬಸ್ ಏಕಾಏಕಿ ಬೆಂಕಿಗೆ ಆಹುತಿಯಾಗಿದ್ದು,… Read more: ಹೊತ್ತಿ ಉರಿದ ರಾಜಹಂಸ ಬಸ್: ಕೂದಲೆಳೆಯ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿದ ಭಾರೀ ದುರಂತ
- ‘ಹನುಮಾನ್’ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗೆ ಹೊಸ ತಿರುವು: ವೈಷ್ಣವ್ ತೇಜ್ ಜೊತೆ ‘ಹನುಮಾನ್ 2’‘ಹನುಮಾನ್ 2 – ದಿ ರೈಸ್ ಆಫ್ ವಾನರಸ್’ ಘೋಷಣೆ: ವೈಷ್ಣವ್ ತೇಜ್… Read more: ‘ಹನುಮಾನ್’ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗೆ ಹೊಸ ತಿರುವು: ವೈಷ್ಣವ್ ತೇಜ್ ಜೊತೆ ‘ಹನುಮಾನ್ 2’


























