ನವದೆಹಲಿ: ದೇಶದಲ್ಲಿ ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ (14.2 ಕೆಜಿ) ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬೆಲೆಯನ್ನು 29 ರೂ. ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಬೆಲೆ 942 ರೂ. ತಲುಪಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಂತರ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಎರಡನೇ ಬೆಲೆ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಇದಾಗಿದೆ. ಆದ್ರೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ದರ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗೆ 1,600 ರೂ. ದಾಟಿದ್ದರೂ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪನಿಗಳು (OMCs) ಪ್ರತಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗೆ ಸುಮಾರು 700 ರೂ.ಗಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ವಸೂಲಾತಿ (ನಷ್ಟ) ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮತ್ತು ನೆರೆರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹೋಲಿಕೆ: ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶದ 33 ಕೋಟಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ಎಲ್ಪಿಜಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ 10.6 ಕೋಟಿ ‘ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆ’ (PMUY) ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗೆ 300 ರೂ. ನೇರ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಸಿಗಲಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಕೇವಲ 642 ರೂ.ಗೆ ದೊರೆಯಲಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ದೇಶೀಯ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ (₹1,046), ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ (₹1,225) ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕ (₹1,755) ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಬೆಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
ಆಮದು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳ ನಷ್ಟ: ಸೌದಿ ಒಪ್ಪಂದ ಬೆಲೆ (CP) ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ 46% ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಟನ್ಗೆ $790 ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಭಾರತವು ತನ್ನ 60% ಎಲ್ಪಿಜಿಯನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ 90% ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ರೆ ಸದ್ಯ ಈ ಜಲಮಾರ್ಗ ಮುಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳ ಒಟ್ಟು ನಷ್ಟ (ಕಡಿಮೆ ಚೇತರಿಕೆ) ಪ್ರಸಕ್ತ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ (FY26) 60,000 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೆ ಏರಿದೆ.
ಪರ್ಯಾಯ ಕ್ರಮಗಳು: ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಅಡಚಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದ ದೈನಂದಿನ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಬಳಕೆ 90,000 ಟನ್ಗಳಿಂದ 72,000 ಟನ್ಗಳಿಗೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಗೃಹಬಳಕೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲು ಸರ್ಕಾರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ.. ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳು ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದು, ಸದ್ಯ ದೇಶೀಯ ಬೇಡಿಕೆಯ 70% ರಷ್ಟನ್ನು (ದಿನಕ್ಕೆ 50,000-52,000 ಟನ್) ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉಳಿದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಅಮೆರಿಕ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಪರ್ಯಾಯ ಆಮದಿಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
