ಅನ್ನದಾತೆಯ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ: ರೈತ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತ ಸಂಭ್ರಮ

ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಈ ವರ್ಷ ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥವೂ, ಹೊಸ ಆಯಾಮವೂ ಸೇರಿದೆ. 2026ನೇ ವರ್ಷವನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ (FAO) “ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೈತ ಮಹಿಳೆಯರ ವರ್ಷ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿರುವುದು, ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಆಚರಣೆಗೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ನೀಡಿದೆ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಿಂಧೂರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಡಾ. ಕೆ.ಎಸ್. ಪವಿತ್ರ ಬರೆದ “ಅನ್ನದಾತೆಯ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ” ಲೇಖನವು ರೈತ ಮಹಿಳೆಯರ ಬದುಕು, ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಮೌನ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಜನವರಿ 2026ರೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಯಾನದ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ “Empowered Women, Transforming Food and Agriculture Systems” ಆಗಿದ್ದು, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುವ ಆಶಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ:  ಒಕ್ಕಲುತನದ ಹೆಸರೇ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಬದುಕಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ

ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಎಂದರೆ ಸುಗ್ಗಿ, ಭೂಮಿತಾಯಿ, ಸೂರ್ಯನ ಆರಾಧನೆ, ಎಳ್ಳು-ಬೆಲ್ಲದ ಸವಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳ ಉಷ್ಣತೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಆಚರಣೆಗಳ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವುದು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಮಹಿಳೆಯ ಬದುಕು. ಆದಿಮ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬೀಜ ಸಂಗ್ರಹ, ಆಹಾರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಕುಟುಂಬ ಪೋಷಣೆ ಎಂಬ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರೇ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರೆಂಬ ವಿಚಾರವನ್ನು ಲೇಖನ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿಯ ಮೊದಲ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯ ಪಾತ್ರ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದ್ದರೂ, ‘ಅನ್ನದಾತ’ ಎಂಬ ಪದ ಕೇಳಿದೊಡನೆ ಸಮಾಜದ ಮುಂದೆ ಮೂಡುವ ಚಿತ್ರಣ ಮಾತ್ರ ಪುರುಷ ರೈತನದ್ದಾಗಿರುವುದು ವಿಷಾದಕರ ವಾಸ್ತವ.

ಇಂದಿನ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರು ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ಛತ್ತೀಸಗಢದ ಮೆಣಸು ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರೇ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿ. ಕೇರಳದ ಕರಿಮೆಣಸು, ಅಸ್ಸಾಂನ ಅರಿಶಿನ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಅಪ್ರತಿಮ. ಇದನ್ನು ಲೇಖಕಿ “ಮಹಿಳೆಯರ ಖಾರ ಕ್ರಾಂತಿ” ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ:  ಬಡವರ ಸೇಬು ಖ್ಯಾತಿಯ ಬಾರೆ ಹಣ್ಣು: ರೈತರ ಬದುಕಿಗೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು

ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಗುಜರಾತಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಮಹಿಳೆಯರೇ ನಿರ್ವಹಿಸುವ 4,562 ಹಾಲು ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇವುಗಳಿಂದ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 9 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಆದಾಯ ಲಭಿಸುತ್ತಿದೆ. 36 ಲಕ್ಷ ಡೈರಿ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಶೇ.32ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿದಿನ 57 ಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ ಹಾಲಿನ ಸಂಗ್ರಹ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಅನ್ನದಾತೆಯರು ಕ್ಷೀರದಾಯಿನಿಯರೂ ಆಗುತ್ತಿರುವುದು ಕೃಷಿ ಮಹಿಳೆಯ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.

ಕಾಫಿ, ಟೀ ತೋಟಗಳು, ಹೂವಿನ ಕೃಷಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ದುಡಿಮೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ‘ಸನ್‌ರೈಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ’ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುವ ಹೂವಿನ ಕೃಷಿ ಇಂದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಾಧಾರವಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಶ್ರಮವಿದ್ದರೂ, ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಗೌರವ ಮಹಿಳೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಅನ್ನವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಆಕೆಗೆ, ತನ್ನದೇ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಸಮಯವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಕೃಷಿ ಮಹಿಳೆಯ ಬದುಕಿನ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಥೆ ಎಂದು ಲೇಖನ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ:  ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಿಕ್ಷ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಶತಪ್ರಯತ್ನ

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ‘ರೈತ ಮಹಿಳೆ’ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತೃತ ಅರ್ಥ ನೀಡಿದ್ದು, ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಹೈನುಗಾರರು, ಅರಣ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಜೀವನ ನಡೆಸುವವರು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರೆಲ್ಲರನ್ನು ರೈತ ಮಹಿಳೆಯರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಇದು ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.

ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿತಾಯಿಯಂತೆ ಅನ್ನದಾತೆಯಾದ ರೈತ ಮಹಿಳೆಯರ ಬದುಕು, ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಸಮಾಜದ ಕರ್ತವ್ಯ. ಎಳ್ಳು-ಬೆಲ್ಲದ ಸವಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಅನ್ನದಾತೆಯ ಜೀವನಕ್ಕೂ ಮೌಲ್ಯ ನೀಡುವ ಮನಸ್ಸು ಬೆಳೆಯಬೇಕಿದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಲೇಖನ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.