ಅಪರೂಪದ ಗುಹೆಗಳು, ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು, ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯಗಳು: ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಭಾರತದ ಮೂರು ತಾಣ
ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದ ನೈಸರ್ಗಿಕ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಡೆದಿದೆ. ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಎರಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತಾಣಗಳು ಹಾಗೂ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಿರ್ಪುರ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ತಾಣಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28, 2026ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಡಮಾನ್‌ನ ‘ಬರಾಟಾಂಗ್ ಕಾರ್ಸ್ಟ್-ಮಡ್-ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸಂಕೀರ್ಣ’, ‘ಅಂಡಮಾನ್ ಸಬ್ಡಕ್ಷನ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು’ ಮತ್ತು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ‘ಸಿರ್ಪುರ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ಭೂದೃಶ್ಯ’ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಸೇರ್ಪಡೆಯಿಂದ ಭಾರತದ ಅಪರೂಪದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಬಹುಧಾರ್ಮಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಬರಾಟಾಂಗ್‌ನ ಅಪರೂಪದ ಭೂರಚನೆಗಳು: ಅಂಡಮಾನ್‌ನ ಬರಾಟಾಂಗ್ ದ್ವೀಪವು ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲಿನ ಗುಹೆಗಳು, ಕಾರ್ಸ್ಟ್ ಭೂರಚನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣಿನ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳಂತೆ ಲಾವಾ ಹೊರಸೂಸುವ ಬದಲು, ಮಣ್ಣಿನ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು ಮಣ್ಣು, ನೀರು ಮತ್ತು ಅನಿಲಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತವೆ. ಈ ರಚನೆಗಳು ಭೂಮಿಯ ಒಳಗಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ಭೂಪದರಗಳ ಚಲನವಲನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ. ಬರಾಟಾಂಗ್‌ನ ಮಣ್ಣಿನ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು 2025ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸಕ್ರಿಯಗೊಂಡಿದ್ದವು ಎಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಟ್ಟಿಯ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಂಡಮಾನ್‌ನ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ದ್ವೀಪಗಳು: ‘ಅಂಡಮಾನ್ ಸಬ್ಡಕ್ಷನ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು’ ಎಂಬ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾರೆನ್ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ನಾರ್ಕೊಂಡಮ್ ದ್ವೀಪಗಳಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ಭೂಫಲಕವು ಬರ್ಮಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭೂಫಲಕದ ಕೆಳಗೆ ಜಾರುವ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಈ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳ ರಚನೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಬ್ಯಾರೆನ್ ದ್ವೀಪವು ಸಕ್ರಿಯ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ನಾರ್ಕೊಂಡಮ್ ದ್ವೀಪವು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ದ್ವೀಪಗಳ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಸಿರ್ಪುರ್‌ನ ಬಹುಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ: ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಮಹಾಸಮುಂದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಹಾನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಸಿರ್ಪುರ್ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ. 5ರಿಂದ 12ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಬೌದ್ಧ ವಿಹಾರಗಳು, ವಸತಿ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪುರಾತತ್ವ ಅವಶೇಷಗಳಿವೆ. ಹಿಂದೂ, ಬೌದ್ಧ ಹಾಗೂ ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತಾಣದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಮಹಾನದಿಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗದೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವೂ ಸಿರ್ಪುರ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಟ್ಟಿ ಎಂದರೆ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಲು ದೇಶವೊಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ತಕ್ಷಣವೇ ತಾಣಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಮುಂದಿನ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಮೂರು ತಾಣಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಭಾರತದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ, ಪುರಾತತ್ವ ಮತ್ತು ಬಹುಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಅವಕಾಶವಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ಈ ತಾಣಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ದೊರೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
- ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಂಬಾರಿ ಹೊತ್ತ ಆನೆ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೆದರಿ ಆತಂಕ!
- IPL 2027: ದೆಹಲಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್‌ ಸ್ಪಿನ್‌ ಕೋಚ್‌ ಆಗಿ ಅಮಿತ್‌ ಮಿಶ್ರಾ ನೇಮಕ
- ಭಾರತದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೆಂಗೋಲ್‌ ಶಿಲ್ಪಿ ವುಮ್ಮಿಡಿ ಎಥಿರಾಜ್ ನಿಧನ
- ಯುನೆಸ್ಕೋ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಭಾರತದ ಮೂರು ತಾಣಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ
- ನಂದಿಧ್ವಜಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್; ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಜಂಬೂಸವಾರಿಗೆ ಚಾಲನೆ
