(ಎನ್.ಜಯಚಂದ್ರನ್)
ದಾಂಡೇಲಿ : ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಲಘಟಗಿಯ ಮಾಚಪೂರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸುರಿದ ಆಲಿಕಲ್ಲು ಮಳೆ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಹವಾಮಾನ ಘಟನೆ ಎಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳ ಆ ಮಳೆಯು ರೈತರ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಶ್ರಮವನ್ನು ನೆಲಸಮಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಅದು ಕೇವಲ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕೋಪವಲ್ಲ — ನಮ್ಮ ಹವಾಮಾನ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ದೌರ್ಬಲ್ಯದನ್ನೂ ಬಯಲಿಗೆಳೆಯುವ ಕನ್ನಡಿ.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, ಈ ಘಟನೆ Cumulonimbus clouds ಮೋಡಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸಹಜ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಉಷ್ಣತೆಯ ಏರಿಳಿತ, ಗಾಳಿಯ ಅಸ್ಥಿರತೆ, ಮೇಲ್ಮಂಡಲದ ತೀವ್ರ ತಂಪು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಆಲಿಕಲ್ಲು ಮಳೆಯ ರೂಪ ತಾಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇಂತಹ ತೀವ್ರ ಘಟನೆಗಳು ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ?
ಆಕಸ್ಮಿಕ ಘಟನೆಯಲ್ಲ: ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸೂಚನೆ. ಮಳೆಯ ಮಾದರಿಗಳು ಅಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತಿವೆ, ಋತುಚಕ್ರಗಳ ನಿಯಮಿತತೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪಾಶ್ವಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಆಲಿಕಲ್ಲು ಮಳೆಗಳು ಕೇವಲ ಅಪರೂಪದ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲ ಅವು ಪ್ರತಿ ಭಾರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಅತ್ಯಂತ ಹೊಡೆತ ತಿನ್ನುತ್ತಿರುವವರು ರೈತರು. ವಿಮೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕಾಗದದಲ್ಲೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ನಷ್ಟಪೂರೈಕೆ ತಡವಾಗಿ ಅಥವಾ ತಲುಪದೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪ್ರಹಾರಕ್ಕಿಂತಲೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಫಲ್ಯವೇ ಹೆಚ್ಚು ನೋವುಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಆಸ್ತಿ ಹಾನಿ, ಪಶುಗಳ ಗಾಯ, ಮಾನವ ಜೀವನದ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆಲಿಕಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳ ಅಟ್ಟಹಾಸದ ಪರಿಣಾಮಗಳು. ಆದರೆ, ಇದರ ಮಧ್ಯೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಲ್ಪ ಲಾಭಗಳನ್ನು (ತಾಪಮಾನ ಇಳಿಕೆ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ) ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದು, ಈ ಹಾನಿಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಬಾರದು.
ಈ ಸಂದರ್ಭ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಬೇಕು. ನಿಖರವಾದ ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳು ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಬೇಕು. ರೈತರಿಗಾಗಿ ತ್ವರಿತ ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಯಾಗಬೇಕು. ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಯೋಜನೆಗಳು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಫಲಕಾರಿಯಾಗಬೇಕು. ಇವು ಮಾತಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಉಳಿದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಲಿಕಲ್ಲು ಮಳೆಯೂ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವಿಪತ್ತು ಆಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.
ಕೊನೆಗೆ, ಕಲಘಟಗಿಯ ಈ ಘಟನೆ ನಮಗೆ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಅದನ್ನು ನಾವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅರಿವಿನಿಂದ, ಸಮರ್ಪಕ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ, ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಎದುರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಇಂತಹ ಅಟ್ಟಹಾಸಗಳು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ.
