ಪುಣೆ: ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದ ಖ್ಯಾತ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಿ, ಲೇಖಕ ಹಾಗೂ ಚಿಂತಕ ಡಾ. ಮಾಧವ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ (Madhav Gadgil) ಅವರು ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದಿದ್ದು, ಅವರಿಗೆ 83 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಸಮಯದಿಂದ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು, ಬುಧವಾರ ರಾತ್ರಿ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು ಎಂದು ಕುಟುಂಬ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಭಾರತದ ಪರಿಸರ ಚಳವಳಿಗೆ ವೈಚಾರಿಕ ದಿಕ್ಕು ನೀಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಡಾ. ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕುರಿತು ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು, ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು ದೇಶದ ಪರಿಸರ ನೀತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ತಲ್ಲಣಿಸಿದ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಕೊಳ್ಳದ ನಡುವೆ ಸಂತ-ಜನ…!
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಕುರಿತು ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ವರದಿ: ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ದುರ್ಬಲ ಪರ್ವತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಭಾರೀ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಡಾ. ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ರಚಿಸಲಾದ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟ ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಪರಿಣಿತರ ಸಮಿತಿ (WGEEP)ಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವರದಿ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕಠಿಣ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು.
ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಅದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಳ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರೆ, ಹಲವು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಲಾಬಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಅವರು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆದರೂ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನದ ಕುರಿತು ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಚರ್ಚೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ功, ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ: ಡಾ. ಮಾಧವ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಅವರು 1942ರ ಮೇ 24ರಂದು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮೀಳಾ ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಧನಂಜಯ ರಾಮಚಂದ್ರ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ದಂಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು.
ಪುಣೆಯ ಫರ್ಗ್ಯೂಸನ್ ಕಾಲೇಜು – ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವಿ
ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ – ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ
ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ – ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ
1971ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ಅವರು, ಅಗರ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, 1973ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (IISc)ಗೆ ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 30 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿವಿಧ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, 2004ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.
ಇದಲ್ಲದೆ ಅವರು ಸ್ಟಾನ್ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆ: 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೀಲಗಿರಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಜೈವಿಕ ಅರಣ್ಯ (Biosphere Reserve)ವನ್ನಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ.
2002ರಲ್ಲಿ ಜೀವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯಿದೆ (Biological Diversity Act)ಯ ಕರಡು ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಅವರು ನೀಡಿದ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೀವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತ್ತು.
ಪರಿಸರ ಲೋಕಕ್ಕೆ ತುಂಬಲಾರದ ನಷ್ಟ: ಡಾ. ಮಾಧವ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಅವರ ನಿಧನವು ಭಾರತೀಯ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಪರವಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ದೊಡ್ಡ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ಚಿಂತನೆಗಳು, ಬರಹಗಳು ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟಗಾರರಿಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಲಿವೆ.
